5 minSłowotwórstwo to sposób, żeby z jednego słowa zrobić kilka: z help masz helpful i helpless, z possible masz impossible. Znasz końcówki i przedrostki, to rozumiesz i tworzysz dużo więcej słów, niż się uczyłeś. Na początek masz krótkie zasady, a pod nimi 55 zdań w sześciu zestawach, zawsze w pełnych zdaniach. Każde sprawdza się od razu, a po dobrej odpowiedzi możesz odsłuchać całe zdanie.
Wolisz papier? Pod ćwiczeniami jest karta pracy PDF do druku i osobna wersja z kluczem odpowiedzi.
Słowotwórstwo w skrócie
Rzeczowniki: -tion, -ment, -ness, -ity
Z czasownika robisz rzeczownik najczęściej przez -tion albo -ment (decide i decision, improve i improvement). Z przymiotnika przez -ness albo -ity (kind i kindness, flexible i flexibility).
- We need a decision by Friday. (Potrzebujemy decyzji do piątku.)
- Thank you for your kindness. (Dziękuję za Twoją życzliwość.)
- I love the flexibility of this job. (Uwielbiam elastyczność tej pracy.)
Przymiotniki: -ful, -less, -able, -ous, -al
-ful znaczy „pełen czegoś”, -less „bez czegoś”. Help daje helpful (pomocny) i helpless (bezradny). -able to „da się”, -ous i -al tworzą zwykłe przymiotniki: famous, personal.
- Thanks, that was really helpful. (Dzięki, to bardzo pomogło.)
- This old phone is useless. (Ten stary telefon jest bezużyteczny.)
- The hotel was very comfortable. (Hotel był bardzo wygodny.)
Przeczenia: un-, in-, im-, dis-, ir-
Najczęściej używasz un-. Im- stoi zwykle przed p i m (impossible, impatient), ir- przed r (irresponsible). Dis- lubi czasowniki i niektóre przymiotniki (disagree, disorganized). Tego trzeba się po prostu osłuchać.
- It’s impossible to park here. (Tu nie da się zaparkować.)
- I disagree with you. (Nie zgadzam się z Tobą.)
- He’s so irresponsible. (On jest taki nieodpowiedzialny.)
Czasowniki: -ize i -en
-ize robi czasownik z rzeczownika albo przymiotnika (modern i modernize). -en robi czasownik z przymiotnika: short i shorten, wide i widen. Znaczy to „sprawić, że coś jest bardziej takie”.
- We need to modernize the office. (Musimy unowocześnić biuro.)
- They want to widen the road. (Chcą poszerzyć drogę.)
- Don’t worry, I’ll shorten the speech. (Spokojnie, skrócę przemowę.)
Ćwiczenie 1: rzeczowniki z -tion, -ment, -ness, -ity
Utwórz rzeczownik od słowa w nawiasie. Uważaj na pisownię: decide daje decision, a happy daje happiness.
We have to make a ___ (decide) by Friday.
decision
Thank you for your ___ (kind).
kindness
The ___ (improve) in your English is amazing.
improvement
She has an amazing ___ (able) to stay calm.
ability
Can you give me some ___ (inform) about the course?
information
Her ___ (happy) is the most important thing to me.
happiness
The ___ (employ) rate went up this year.
employment | unemployment
I love the ___ (flexible) of my new job.
flexibility
We’re still waiting for an ___ (explain) from the airline.
explanation
The ___ (popular) of the show surprised everyone.
popularity
Ćwiczenie 2: przymiotniki z -ful, -less, -able, -ous, -al
Utwórz przymiotnik od słowa w nawiasie. Patrz na sens: pomocny to helpful, ale nieuważny to careless.
She was very ___ (help) when I moved.
helpful
This old printer is completely ___ (use).
useless
The bed in the hotel was really ___ (comfort).
comfortable
Be ___ (care). The floor is wet.
careful
The city is ___ (fame) for its pizza.
famous
It’s a very ___ (danger) road at night.
dangerous
Can I ask you a ___ (person) question?
personal
The tickets are not ___ (afford) for most families.
affordable
He made a ___ (care) mistake and lost the file.
careless
Her new job is very ___ (stress).
stressful
Ćwiczenie 3: przeczenia z un-, in-, im-, dis-, ir-
Wpisz słowo z nawiasu z przedrostkiem, który odwraca jego znaczenie.
I’m sorry, but that’s ___ (possible). We’re fully booked.
impossible
She was ___ (happy) with the service.
unhappy
I ___ (agree) with my boss on this one.
disagree
It’s ___ (responsible) to drive after drinking.
irresponsible
The instructions were ___ (complete), so we couldn’t finish the shelf.
incomplete
Don’t be so ___ (patient). The doctor will see you soon.
impatient
My brother is a bit ___ (organized). He loses everything.
disorganized
The answer was ___ (correct), so I lost a point.
incorrect
This view is ___ (believable)!
unbelievable
Some of his comments were really ___ (polite).
impolite
Ćwiczenie 4: czasowniki z -ize i -en
Wybierz słowo, które pasuje do zdania. W każdej luce potrzebny jest czasownik.
They want to ___ the road next year.
- wide
- widen
- width
Can you ___ these pants? They’re too long.
- short
- shortness
- shorten
We need to ___ our website. It looks so old.
- modern
- modernize
- modernity
I’m sorry, I didn’t ___ how late it was.
- real
- realize
- reality
These exercises will ___ your back.
- strong
- strength
- strengthen
Don’t ___ me. I know what I’m doing.
- critical
- criticize
- criticism
Loud thunder can ___ young kids.
- fright
- frightful
- frighten
Please ___ your answer in one sentence.
- summary
- summarize
- summarization
Ćwiczenie 5: ułóż zdanie
Ułóż zdanie z rozsypanych słów. W każdym jest słowo utworzone z końcówką albo przedrostkiem.
Powiedz, że to było bardzo pomocne.
That was really helpful.
Powiedz, że nie zgadzasz się z tą decyzją.
I disagree with this decision.
Powiedz, że teraz nie da się znaleźć taksówki.
It’s impossible to find a taxi now.
Powiedz, że ten fotel jest bardzo wygodny.
This armchair is very comfortable.
Poproś o więcej informacji o kursie.
Can you send me more information about the course?
Powiedz, że Twój syn bywa nieodpowiedzialny.
My son is sometimes irresponsible.
Powiedz, że widzisz dużą poprawę.
I can see a big improvement.
Powiedz, że ta aplikacja jest kompletnie bezużyteczna.
This app is completely useless.
Ćwiczenie 6: znajdź błąd
W każdym zdaniu jest jedno słowo w złej formie. Dotknij go, a zamieni się w poprawne.
Thanks for everything. You were very helpless.
Thanks for everything. You were very helpful.
We need to make a decide today.
We need to make a decision today.
It’s unpossible to park downtown.
It’s impossible to park downtown.
She’s a very success businesswoman.
She’s a very successful businesswoman.
I’m very happiness with my new apartment.
I’m very happy with my new apartment.
He’s so unresponsible with money.
He’s so irresponsible with money.
The tailor will short my pants.
The tailor will shorten my pants.
This road is very danger at night.
This road is very dangerous at night.
I unagree with you on this.
I disagree with you on this.
Karta pracy PDF z kluczem odpowiedzi
Karta pracy do druku
Te same zadania na papierze, A4, za darmo. Osobno wersja z odpowiedziami dla nauczyciela albo do samodzielnego sprawdzenia.