Zwroty

Rozprawka po angielsku – schemat, zwroty i wzór na maturę rozszerzoną

QuickSpeak Resources10 min czytania

Rozprawka po angielsku ma opinię najtrudniejszej formy na maturze rozszerzonej. Niesłusznie, bo jest najbardziej przewidywalna. Zawsze cztery akapity, zawsze ten sam układ i zawsze te same zwroty na początku zdań. Kto zna schemat, ten połowę pracy ma zrobioną, zanim przeczyta temat.

Niżej masz wszystko po kolei: dwa typy rozprawki, schemat, tezę, na której zdający najczęściej tracą punkty, gotowe zwroty do odsłuchania i wzór z omówieniem. Zasady egzaminu podaję za informatorem CKE¹.

Spis treści

Rozprawka po angielsku na maturze: zasady w pigułce 📋
Dwa typy rozprawki: opinia albo „za i przeciw” ⚖️
Schemat: cztery akapity 🧱
Teza: zdanie, na którym najłatwiej stracić punkty 🎯
Zwroty do rozprawki po angielsku 🧰
Styl formalny: czego nie pisać ✍️
Wzór: rozprawka z opinią 📝
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć rozprawkę?
Kluczowe wnioski
Źródła

Maj, sala gimnastyczna, arkusz. Temat brzmi rozsądnie, masz nawet zdanie na ten temat. Piszesz wstęp i kończysz go pytaniem: So, is it a good idea? Brzmi jak zgrabne otwarcie. A według kryteriów egzaminu właśnie zabrakło tezy, bo pytanie nie mówi, co o sprawie myślisz.

Rozprawka po angielsku na maturze: zasady w pigułce 📋

Rozprawka pojawia się na poziomie rozszerzonym, obok artykułu i listu formalnego. Dostajesz dwa tematy i wybierasz jeden. Każdy temat zawiera dwa elementy, które trzeba omówić, na przykład dwa aspekty jakiegoś zjawiska.

Co	Ile
Długość	od 200 do 250 wyrazów
Zgodność z poleceniem	od 0 do 5 punktów
Spójność i logika	od 0 do 2 punktów
Zakres środków językowych	od 0 do 3 punktów
Poprawność środków językowych	od 0 do 3 punktów
Razem	13 punktów

Najwięcej punktów jest za zgodność z poleceniem, czyli za to, czy masz tezę, czy omówiłeś oba elementy tematu, czy jest podsumowanie i czy forma to faktycznie rozprawka. Dlatego dobry plan daje tu więcej niż wyszukane słownictwo.

Dwa typy rozprawki: opinia albo „za i przeciw” ⚖️

Zanim napiszesz pierwsze zdanie, sprawdź w poleceniu, o co Cię proszą. Od tego zależy teza i cały układ.

Typ	Polecenie brzmi	Co robisz
Rozprawka z opinią	„przedstaw swoją opinię na ten temat”	Zajmujesz stanowisko i bronisz go argumentami
Rozprawka „za i przeciw”	„przedstaw wady i zalety”, „dobre i złe strony”	Pokazujesz obie strony, a własne zdanie zostawiasz na koniec

Najczęstszy błąd to pomieszanie typów: polecenie prosi o opinię, a praca wylicza po równo plusy i minusy bez zajęcia stanowiska. Albo odwrotnie.

Schemat: cztery akapity 🧱

Akapit	Rozprawka z opinią	Rozprawka „za i przeciw”
1. Wstęp	Wprowadzenie do tematu i teza z Twoim stanowiskiem	Wprowadzenie do tematu i teza zapowiadająca wady i zalety
2. Rozwinięcie	Pierwszy element tematu: argument, wyjaśnienie, przykład	Zalety: argument, wyjaśnienie, przykład
3. Rozwinięcie	Drugi element tematu: argument, wyjaśnienie, przykład	Wady: argument, wyjaśnienie, przykład
4. Zakończenie	Podsumowanie zgodne z tezą	Podsumowanie i Twoja opinia

Przy limicie 250 wyrazów wychodzi mniej więcej 40 słów na wstęp, po 75 na każdy akapit rozwinięcia i 40 na zakończenie. Jeden akapit to jedna myśl: stawiasz argument, wyjaśniasz go i podajesz przykład.

Teza: zdanie, na którym najłatwiej stracić punkty 🎯

Teza stoi na końcu wstępu i ma dwa zadania. Mówi, o czym będzie praca, i zapowiada jej układ. W rozprawce z opinią musi być z niej jasne, co myślisz. W rozprawce „za i przeciw” musi zapowiadać obie strony. Informator CKE zaznacza, że teza, która nie zapowiada struktury, nie może dostać pełnej oceny.

Tezy, które działają

In my opinion, it is the wrong decision. Moim zdaniem to zła decyzja.
I think it is a good idea. Uważam, że to dobry pomysł.
There are advantages and disadvantages of this solution. To rozwiązanie ma zalety i wady.
It brings many benefits, but also has a number of drawbacks. Przynosi wiele korzyści, ale ma też szereg wad.

Tezy, które tracą punkty

Zdanie	Dlaczego nie działa
Is it a good idea?	Pytanie nie pokazuje Twojego stanowiska
I don’t know what to think about it.	Brak stanowiska
Many people think this is a good idea, but it also has many opponents.	Mówi, co myślą inni, a nie Ty
This solution has many advantages.	W rozprawce „za i przeciw” zapowiada tylko jedną stronę

Druga pułapka: teza musi zgadzać się z resztą pracy. Jeśli zapowiadasz wady i zalety, a potem piszesz tylko o zaletach, tracisz punkty. Jeśli we wstępie jesteś za, to w zakończeniu nie możesz być przeciw.

Zwroty do rozprawki po angielsku 🧰

Te wyrażenia to rusztowanie. Zaczynają zdania, łączą akapity i od razu pokazują egzaminatorowi, że tekst ma logiczny układ. Nie ucz się wszystkich. Wybierz po dwa z każdej grupy i używaj ich w każdej pracy.

Wstęp

Nowadays, more and more people work from home. Obecnie coraz więcej osób pracuje z domu.
It is often said that technology makes our lives easier. Często mówi się, że technologia ułatwia nam życie.
There is no doubt that social media has changed the way we communicate. Nie ma wątpliwości, że media społecznościowe zmieniły sposób, w jaki się komunikujemy.
This issue has been widely discussed in recent years. Ta kwestia jest szeroko dyskutowana w ostatnich latach.

Argumenty po kolei

First of all, it saves a lot of time. Przede wszystkim oszczędza to dużo czasu.
Moreover, it is much cheaper. Co więcej, jest to dużo tańsze.
Another advantage is that students can learn at their own pace. Kolejną zaletą jest to, że uczniowie mogą uczyć się we własnym tempie.
For example, many companies have already introduced this solution. Na przykład wiele firm już wprowadziło to rozwiązanie.
As a result, people spend less time commuting. W rezultacie ludzie spędzają mniej czasu na dojazdach.

Druga strona i kontrast

On the other hand, there are some serious drawbacks. Z drugiej strony są też poważne wady.
However, not everyone agrees with this view. Jednak nie wszyscy zgadzają się z tym poglądem.
Although it is convenient, it can also be risky. Choć jest to wygodne, może też być ryzykowne.
Despite these problems, the idea is worth considering. Mimo tych problemów pomysł jest wart rozważenia.

Opinia i zakończenie

In my opinion, the advantages outweigh the disadvantages. Moim zdaniem zalety przeważają nad wadami.
I strongly believe that schools should change this rule. Jestem głęboko przekonany, że szkoły powinny zmienić tę zasadę.
To sum up, working from home has both good and bad sides. Reasumując, praca z domu ma dobre i złe strony.
All things considered, I believe it is a step in the right direction. Biorąc wszystko pod uwagę, uważam, że to krok w dobrym kierunku.

Styl formalny: czego nie pisać ✍️

Rozprawka wymaga stylu formalnego. W praktyce oznacza to trzy rzeczy: pełne formy zamiast skrótów, neutralne słowa zamiast potocznych i zdania oznajmujące zamiast pytań do czytelnika.

Zbyt potocznie	Formalnie	Po polsku
It’s a bad idea.	It is a bad idea.	To zły pomysł.
Kids don’t like it.	Children do not like it.	Dzieci tego nie lubią.
a lot of problems	a number of problems	szereg problemów
But it’s expensive.	However, it is expensive.	Jest to jednak drogie.
I think it’s cool.	I believe it is beneficial.	Uważam, że jest to korzystne.

To odwrotność tego, czego uczymy w tekstach o mówieniu. W rozmowie skróty są obowiązkowe, w rozprawce się ich unika. Pisownia może być brytyjska albo amerykańska, byle konsekwentnie w całej pracy.

Wzór: rozprawka z opinią 📝

Temat: wiele szkół rozważa wprowadzenie zakazu używania telefonów na przerwach. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odnosząc się do relacji między uczniami i do ich bezpieczeństwa.

Akapit 1: wstęp i teza

Nowadays, it is hard to imagine a teenager without a smartphone, and many schools are considering banning phones during breaks. Trudno dziś wyobrazić sobie nastolatka bez smartfona, a wiele szkół rozważa zakaz używania telefonów na przerwach.
In my opinion, it is a good idea, because it would improve relationships between students without putting their safety at risk. Moim zdaniem to dobry pomysł, bo poprawiłby relacje między uczniami bez narażania ich bezpieczeństwa.

Akapit 2: pierwszy element tematu (relacje)

First of all, a ban would encourage students to talk to each other. Przede wszystkim zakaz zachęciłby uczniów do rozmawiania ze sobą.
At present, many teenagers spend every break looking at a screen, even when they are sitting next to their friends. Obecnie wielu nastolatków spędza każdą przerwę ze wzrokiem w ekranie, nawet kiedy siedzą obok znajomych.
Without phones, they would have more opportunities to make friends and to learn how to deal with conflicts face to face. Bez telefonów mieliby więcej okazji, żeby nawiązywać przyjaźnie i uczyć się rozwiązywać konflikty twarzą w twarz.
For example, they could play games, do sports or simply chat, as students did before smartphones became popular. Mogliby na przykład grać w gry, uprawiać sport albo po prostu rozmawiać, tak jak uczniowie robili to, zanim smartfony stały się popularne.
As a result, the atmosphere at school could become friendlier. W rezultacie atmosfera w szkole mogłaby stać się bardziej przyjazna.

Akapit 3: drugi element tematu (bezpieczeństwo)

Some people argue that phones are necessary for safety reasons. Niektórzy twierdzą, że telefony są potrzebne ze względów bezpieczeństwa.
However, a ban during breaks does not mean that students cannot have their phones with them. Jednak zakaz na przerwach nie oznacza, że uczniowie nie mogą mieć telefonów przy sobie.
In an emergency, they could still use them, and parents can always contact the school office. W nagłej sytuacji nadal mogliby z nich skorzystać, a rodzice zawsze mogą skontaktować się z sekretariatem.
In fact, students who are not distracted by their screens pay more attention to what is happening around them. Co więcej, uczniowie, których nie rozprasza ekran, zwracają większą uwagę na to, co dzieje się wokół nich.
Moreover, less time online at school means fewer opportunities for cyberbullying. Poza tym mniej czasu w sieci w szkole to mniej okazji do cyberprzemocy.

Akapit 4: zakończenie

To sum up, I strongly believe that banning phones during breaks would do more good than harm. Reasumując, jestem przekonany, że zakaz telefonów na przerwach przyniósłby więcej dobrego niż złego.
Students would talk to each other more, and their safety would not be affected. Uczniowie więcej by ze sobą rozmawiali, a ich bezpieczeństwo by na tym nie ucierpiało.

Co tu działa

Teza pada w drugim zdaniu, jasno pokazuje stanowisko i zapowiada oba elementy tematu: relacje i bezpieczeństwo.
Każdy akapit rozwinięcia zajmuje się jednym elementem i ma argument, wyjaśnienie oraz skutek albo przykład.
Zdanie o poglądach innych (Some people argue…) pojawia się po to, żeby je odeprzeć. Informator dopuszcza taki zabieg w rozprawce z opinią.
Zakończenie powtarza stanowisko innymi słowami i nie dodaje nowych argumentów.
Całość ma około 225 słów i nie ma w niej ani jednego skrótu.

Ile wyrazów ma mieć rozprawka na maturze rozszerzonej?

100-150
200-250
300-350

Limit na poziomie rozszerzonym to od 200 do 250 wyrazów.

Która teza pasuje do rozprawki „za i przeciw”?

Is it a good idea?
This solution has many advantages.
It brings many benefits, but also has a number of drawbacks.

Teza musi zapowiadać obie strony.

Które zdanie jest w stylu formalnym?

It’s a bad idea.
However, it is expensive.
Kids don’t like it.

Pełne formy i neutralne słowa.

Czym zaczniesz akapit z drugą stroną?

First of all,
On the other hand,
To sum up,

On the other hand wprowadza kontrast.

Napisz: moim zdaniem zalety przeważają nad wadami.

In my opinion, the advantages outweigh the disadvantages.

Pytania, które padają najczęściej

Jak napisać rozprawkę po angielsku?

W czterech akapitach: wstęp z tezą, dwa akapity rozwinięcia (po jednym na każdy element tematu) i zakończenie zgodne z tezą. Styl formalny, od 200 do 250 wyrazów.

Ile słów ma mieć rozprawka po angielsku na maturze?

Od 200 do 250 wyrazów. To wymóg dla wypowiedzi pisemnej na poziomie rozszerzonym.

Czym różni się rozprawka z opinią od rozprawki „za i przeciw”?

W rozprawce z opinią od początku zajmujesz stanowisko i go bronisz. W rozprawce „za i przeciw” przedstawiasz zalety i wady, a opinię podajesz dopiero w zakończeniu.

Jak zacząć rozprawkę po angielsku?

Od jednego albo dwóch zdań wprowadzających do tematu, na przykład Nowadays, more and more people…, a potem od tezy, która pokazuje Twoje stanowisko albo zapowiada wady i zalety.

Czy w rozprawce można używać skrótów typu don’t?

Lepiej nie. Rozprawka wymaga stylu formalnego, więc piszesz do not, it is, cannot.

Ile punktów jest za rozprawkę na maturze?

Maksymalnie 13: do 5 za zgodność z poleceniem, do 2 za spójność i logikę, do 3 za zakres środków językowych i do 3 za poprawność.

Jak ćwiczyć rozprawkę?

Nie zaczynaj od pisania całych prac. Weź pięć tematów i do każdego napisz tylko tezę i po jednym zdaniu na akapit. To cztery zdania, pięć minut. Kiedy plan przychodzi Ci bez wysiłku, dopisz do niego resztę. I jeszcze jedno: zwroty łączące powiedz kilka razy na głos. Wyrażenie, które masz „w ustach”, szybciej pojawia się też pod długopisem.

Kluczowe wnioski

Rozprawka po angielsku ma cztery akapity: wstęp z tezą, dwa akapity rozwinięcia i zakończenie.
Są dwa typy: z opinią oraz „za i przeciw”. Typ wynika z polecenia.
Teza musi pokazywać stanowisko albo zapowiadać obie strony. Pytanie nie jest tezą.
Styl jest formalny: bez skrótów i potocznych słów.
Na maturze rozszerzonej: od 200 do 250 wyrazów i maksymalnie 13 punktów.

Źródła

Centralna Komisja Egzaminacyjna. Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025: formy wypowiedzi pisemnych na poziomie rozszerzonym i kryteria oceniania. cke.gov.pl