Gramatyka

Do i does – kiedy które? Pytania, przeczenia i krótkie odpowiedzi

She like coffee? Tak wygląda polskie pytanie przełożone słowo po słowie. Po polsku wystarczy zmienić intonację albo dodać „czy”. Po angielsku do pytania i do przeczenia potrzebny jest pomocnik, czyli do albo does.

Do i does to to samo słowo w dwóch formach, a zasada, kiedy które, mieści się w jednym zdaniu. Trudniejsze jest to, co dzieje się z resztą pytania, kiedy pojawia się does. Niżej masz jedno i drugie na klockach i na zdaniach z życia. Tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Do i does: kiedy które 🧭
Pytania z do i does ❓
Przeczenia: don't i doesn't 🚫
Krótkie odpowiedzi: Yes, I do 💬
Kiedy do i does nie są potrzebne ⛔
Do jako zwykły czasownik: „robić” 🔧
Did: do i does w czasie przeszłym ⏪
Cztery błędy z do i does ⚠️
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć do i does?
Kluczowe wnioski

Rozmawiasz z nową koleżanką z zespołu i chcesz zapytać, gdzie mieszka jej siostra. W głowie masz She lives in Boston, więc pytasz: Does she lives in Boston? Prawie dobrze. Końcówka s może być w pytaniu tylko raz i zabrało ją już does: Does she live in Boston?

Do i does: kiedy które 🧭

Does idzie z jedną osobą albo rzeczą, o której mówisz: he, she, it, my boss, the store. Do idzie z całą resztą: I, you, we, they, my parents. To ten sam podział, który znasz z końcówki s w zdaniach twierdzących: tam, gdzie mówisz she works, pytasz przez does.

Osoba	Pytanie	Przeczenie	Po polsku
I	Do I…?	I don’t	ja
you	Do you…?	you don’t	ty, wy
he	Does he…?	he doesn’t	on
she	Does she…?	she doesn’t	ona
it	Does it…?	it doesn’t	to
we	Do we…?	we don’t	my
they	Do they…?	they don’t	oni, one

Do i does działają w czasie Present Simple, czyli wtedy, kiedy mówisz o tym, co jest prawdą w ogóle albo co dzieje się regularnie. Cały ten czas rozpisany jest w tekście Present Simple.

Pytania z do i does ❓

Pomocnik staje na początku, przed osobą. Reszta zdania zostaje na swoim miejscu.

You work here.

Pracujesz tutaj.

Do you work here?

Czy pracujesz tutaj?

She works here.

Ona tu pracuje.

Does she work here?

Czy ona tu pracuje?

kto czasownik pomocnik

Spójrz na dwa ostatnie zdania. W twierdzeniu jest works, w pytaniu work. Końcówka s przeskoczyła na pomocnika: do zmieniło się w does, a czasownik wrócił do formy podstawowej. To samo dzieje się z has: She has a car zmienia się w Does she have a car?

Do you speak English? Mówisz po angielsku?
Do you have a minute? Masz chwilę?
Do they live here? Czy oni tu mieszkają?
Does he know? Czy on wie?
Does it work? Czy to działa?
Does this bus go downtown? Czy ten autobus jedzie do centrum?

Pytania z what, where, when

Słowo pytające staje przed pomocnikiem i nic więcej się nie zmienia.

Where do you live?

Gdzie mieszkasz?

What does she do?

Czym ona się zajmuje?

słowo pytające pomocnik kto czasownik

What do you do? Czym się zajmujesz?
Where do you work? Gdzie pracujesz?
What time does it start? O której się zaczyna?
How much does it cost? Ile to kosztuje?
What does this word mean? Co znaczy to słowo?
How do you spell that? Jak to się pisze?

Wszystkie rodzaje pytań, także te bez pomocnika, masz w tekście pytania po angielsku.

Przeczenia: don’t i doesn’t 🚫

Przeczenie budujesz tym samym pomocnikiem z not. W rozmowie zawsze w skrócie: don’t i doesn’t. Tu też po doesn’t czasownik traci końcówkę s.

I don’t know.

Nie wiem.

He doesn’t know.

On nie wie.

kto pomocnik z not czasownik

I don’t understand. Nie rozumiem.
I don’t think so. Nie sądzę.
We don’t have time. Nie mamy czasu.
She doesn’t eat meat. Ona nie je mięsa.
It doesn’t matter. To nie ma znaczenia.
He doesn’t work on Fridays. On nie pracuje w piątki.

Krótkie odpowiedzi: Yes, I do 💬

Na pytanie z do albo does nie odpowiadasz samym czasownikiem. Po polsku mówimy „Lubisz kawę? Lubię”. Po angielsku w odpowiedzi wraca pomocnik: Yes, I do. Samo Yes, I like brzmi jak urwane zdanie.

Do you like coffee? Yes, I do. Lubisz kawę? Tak, lubię.
Do you live here? No, I don’t. Mieszkasz tutaj? Nie.
Does she work here? Yes, she does. Czy ona tu pracuje? Tak.
Does he know? No, he doesn’t. Czy on wie? Nie.

Kiedy do i does nie są potrzebne ⛔

Pomocnik potrzebny jest zwykłym czasownikom. Trzy grupy radzą sobie bez niego.

Co	Tak	Tak nie mówimy
czasownik to be	Are you tired?	Do you are tired?
can, should, will, must	Can you help me?	Do you can help me?
have got	Have you got a pen?	Do you have got a pen?

Te czasowniki same przechodzą na początek pytania i same przyjmują not: She isn’t here, I can’t come. Więcej o pierwszym z nich w tekście czasownik to be, a o trzecim w tekście have got.

Do jako zwykły czasownik: „robić” 🔧

Jest jeszcze drugie do, które znaczy „robić”. Dlatego w jednym pytaniu potrafią stać dwa: pierwsze to pomocnik, drugie to czasownik.

What do you do? Czym się zajmujesz?
What does he do on weekends? Co on robi w weekendy?
I do yoga twice a week. Ćwiczę jogę dwa razy w tygodniu.
She does a great job. Ona świetnie sobie radzi.
I don’t do much on Sundays. W niedziele niewiele robię.

Uwaga na What do you do? To nie jest pytanie „co robisz w tej chwili”, tylko pytanie o pracę. O to, co ktoś robi teraz, pytasz What are you doing?

Did: do i does w czasie przeszłym ⏪

W przeszłości sprawa się upraszcza, bo dla wszystkich osób jest jedna forma: did. Zasada z końcówką zostaje ta sama. Skoro did pokazuje już czas przeszły, czasownik wraca do formy podstawowej: Did you see it?, nie Did you saw it?

Did you sleep well? Dobrze spałeś?
Did she call you? Czy ona do Ciebie dzwoniła?
I didn’t know. Nie wiedziałem.
He didn’t come. On nie przyszedł.
What did you say? Co powiedziałeś?

Resztę czasu przeszłego znajdziesz w tekście Past Simple.

Cztery błędy z do i does ⚠️

Tak nie mówimy	Tak jest dobrze	Dlaczego
Does she likes coffee?	Does she like coffee?	końcówka s jest już w does
She don’t know.	She doesn’t know.	przy she pomocnik to does
You like coffee?	Do you like coffee?	pytanie potrzebuje pomocnika
Yes, I like.	Yes, I do.	w krótkiej odpowiedzi wraca pomocnik

Trzeci wiersz wymaga komentarza. W luźnej rozmowie usłyszysz You like coffee? z samą intonacją, zwykle wtedy, kiedy ktoś jest zdziwiony albo się upewnia. To skrót, na który pozwalają sobie ludzie mówiący płynnie. Jako podstawowy sposób zadawania pytań nie działa.

___ your sister live in Poland?

Do
Does
Is

Your sister to „ona”, więc does.

Does he ___ here?

works
work
working

Po does czasownik jest w formie podstawowej.

My parents ___ speak English.

doesn’t
don’t
aren’t

Parents to „oni”, więc don’t.

Do you like pizza?

Yes, I like.
Yes, I do.
Yes, I am.

W krótkiej odpowiedzi wraca pomocnik do.

___ you tired?

Do
Does
Are

Z przymiotnikiem pytasz przez to be, nie przez do.

Zapytaj, ile to kosztuje.

How much does it cost?

Pytania, które padają najczęściej

Kiedy używamy do, a kiedy does?

Does z he, she, it i z każdą pojedynczą osobą albo rzeczą. Do z I, you, we, they i z liczbą mnogą.

Dlaczego po does nie ma końcówki s?

Bo końcówka jest już w samym does. W pytaniu i w przeczeniu czasownik wraca do formy podstawowej: Does she work?, She doesn’t work.

Jak odpowiedzieć krótko na pytanie z do?

Pomocnikiem: Yes, I do albo No, I don’t. Przy he, she, it: Yes, she does albo No, she doesn’t.

Czym różni się do od did?

Do i does to czas teraźniejszy. Did to czas przeszły, jedna forma dla wszystkich osób.

Czy z czasownikiem to be używa się do?

Nie. To be sam tworzy pytania i przeczenia: Are you ready?, She isn’t here.

Jak ćwiczyć do i does?

Weź pięć prostych zdań o kimś, kogo znasz: gdzie mieszka, gdzie pracuje, co lubi. Każde powiedz na głos w trzech wersjach: She works in a bank. Does she work in a bank? She doesn’t work in a bank. Chodzi o to, żeby usta przyzwyczaiły się do tego, że s znika z czasownika w tej samej chwili, w której pojawia się does. Dwie minuty dziennie wystarczą.

Ćwiczenia do tego tematu

48 zadań z odpowiedziami i nagraniami, do tego karta pracy PDF do druku z kluczem.

Do i does: ćwiczenia

Kluczowe wnioski

Does z he, she, it. Do z całą resztą.
Po does i doesn’t czasownik nie ma końcówki s: Does she work?
W krótkiej odpowiedzi wraca pomocnik: Yes, I do, No, she doesn’t.
To be, can i have got tworzą pytania bez do.
W przeszłości dla wszystkich osób jest did.