Have got – odmiana, pytania i przeczenia. I czym różni się od have

Jacek Obolewicz·8 min czytania

W szkole było I have got a dog. W serialu słyszysz I have a dog. W piosence I got a feeling. Wszystkie trzy znaczą „mam” i przy każdym można się zastanawiać, które jest tym właściwym.

Krótka odpowiedź: have got i have znaczą to samo, a różnią się głównie tym, jak buduje się z nimi pytania i przeczenia. Niżej masz have got z odmianą w tabelach, obie wersje obok siebie, sytuacje, w których have got w ogóle nie działa, i to, co naprawdę mówi się w Stanach. Tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Kawiarnia w Nowym Jorku. Chcesz zapytać o mleko owsiane i składasz zdanie ze szkoły: Have you got oat milk? Barista zrozumie od razu. Sam zapytałby jednak inaczej: Do you have oat milk? Obie wersje są poprawne. Druga jest po prostu tą, którą usłyszysz tam sto razy dziennie.

Have got: odmiana w zdaniach twierdzących 📋

Have got ma dwie formy: have got i, dla he, she, it, has got. W rozmowie prawie zawsze słychać skrót: I’ve got, she’s got. Samo have odmienia się tak samo, tylko bez got i bez skrótu.

• I’ve got a question. Mam pytanie.
• I have a question. Mam pytanie.
• She’s got two kids. Ona ma dwoje dzieci.
• She has two kids. Ona ma dwoje dzieci.
• We’ve got time. Mamy czas.
• They have a big house. Mają duży dom.

Jedna pułapka w skrótach. She’s got to she has got, ale she’s bywa też skrótem od she is. Rozpoznasz to po następnym słowie: She’s got a car to „ma samochód”, She’s tired to „jest zmęczona”. O tym drugim skrócie jest tekst czasownik to be.

Pytania i przeczenia: tu have got i have się rozchodzą ❓

W zdaniu twierdzącym różnica jest kosmetyczna. W pytaniach i przeczeniach to już dwa różne mechanizmy. Have got radzi sobie sam: zamieniasz miejscami have i osobę albo dodajesz not. Samo have zachowuje się jak każdy zwykły czasownik i potrzebuje pomocnika, czyli do albo does.

• Do you have a minute? Masz chwilę?
• Have you got a minute? Masz chwilę?
• I don’t have time. Nie mam czasu.
• I haven’t got time. Nie mam czasu.
• Does she have a car? Czy ona ma samochód?
• He doesn’t have a phone. On nie ma telefonu.

Najczęstszy błąd to sklejenie obu wzorów w jeden: Do you have got a pen? albo I don’t have got. Zasada jest prosta. Jeśli w zdaniu jest do, does albo don’t, to got znika. Jak działa sam pomocnik, masz w tekście do i does.

Krótkie odpowiedzi

Krótka odpowiedź powtarza to słowo, od którego zaczęło się pytanie. Na Have you got…? odpowiadasz Yes, I have albo No, I haven’t. Na Do you have…? odpowiadasz Yes, I do albo No, I don’t.

• Do you have a pen? Yes, I do. Masz długopis? Tak, mam.
• Have you got a pen? No, I haven’t. Masz długopis? Nie, nie mam.
• Does he have kids? No, he doesn’t. Czy on ma dzieci? Nie, nie ma.

Have czy have got: co mówi się w USA, a co w Wielkiej Brytanii 🇺🇸

Polska szkoła uczy głównie brytyjskiej wersji, stąd Have you got…? w każdym podręczniku. W Wielkiej Brytanii to faktycznie codzienna forma. W Stanach pytania i przeczenia buduje się prawie zawsze z do: Do you have…?, I don’t have…. Pytanie Have you got…? brzmi tam poprawnie, ale trochę „po brytyjsku”.

W zdaniach twierdzących Amerykanie też często mówią I’ve got, zwłaszcza w luźnej rozmowie: I’ve got an idea, I’ve got a meeting at three. W bardzo swobodnej mowie have potrafi zniknąć całkiem i zostaje samo I got. Stąd tytuły piosenek. W piśmie i w pracy lepiej tego nie kopiować.

Praktyczny wniosek: jeśli masz wybrać jedną wersję na start, wybierz have z do. Działa wszędzie, w każdym czasie i w każdym stylu. Więcej takich różnic znajdziesz w tekście angielski brytyjski a amerykański.

Kiedy have got nie działa i zostaje samo have ⛔

Have got ma jedno zadanie: mówi, że ktoś coś ma, tu i teraz. Posiadanie, rodzina, cechy, choroby, sprawy do załatwienia. Poza tym polem zostaje samo have. Są trzy takie sytuacje.

1. Przeszłość i przyszłość

Have got istnieje tylko w czasie teraźniejszym. „Miałem” to I had, a „będę miał” to I’ll have. Formy I had got a car w tym znaczeniu się nie używa.

• I had a dog when I was a kid. Miałem psa, kiedy byłem dzieckiem.
• We didn’t have time. Nie mieliśmy czasu.
• Did you have a good weekend? Miałeś udany weekend?
• I’ll have more time next week. W przyszłym tygodniu będę miał więcej czasu.

2. Czynności: have breakfast, have a shower, have fun

Kiedy have nie znaczy „posiadać”, tylko „jeść”, „pić”, „brać” albo „przeżywać”, got nie pasuje. Nie powiesz I’ve got breakfast at seven.

• I have breakfast at seven. Jem śniadanie o siódmej.
• Let’s have lunch. Chodźmy na lunch.
• I’ll have a coffee, please. Poproszę kawę.
• Have a nice day! Miłego dnia!
• We had a great time. Świetnie się bawiliśmy.
• I’m having a bad day. Mam zły dzień.

3. Po will, can, to i innych słowach pomocniczych

• Can I have the check, please? Czy mogę prosić o rachunek?
• I’d like to have more free time. Chciałbym mieć więcej wolnego czasu.
• You should have a backup. Powinieneś mieć kopię zapasową.

Have to i have got to: „muszę” 🏃

Obie formy mają jeszcze drugie życie. Z to i czasownikiem znaczą „musieć”: I have to go i I’ve got to go to to samo. W szybkiej mowie got to zlewa się w gotta. Dobrze to rozpoznawać, ale w piśmie się tego nie używa.

• I have to go. Muszę iść.
• I’ve got to go. Muszę lecieć.
• Do you have to work tomorrow? Musisz jutro pracować?
• You don’t have to do that. Nie musisz tego robić.
• I’ve got to tell you something. Muszę Ci coś powiedzieć.

Uwaga na przeczenie. You don’t have to znaczy „nie musisz”, czyli masz wybór. To nie jest zakaz. Resztę takich czasowników zbiera tekst czasowniki modalne.

Pytania, które padają najczęściej

Jak ćwiczyć have got i have?

Powiedz na głos pięć rzeczy, które masz, i trzy, których nie masz. Najpierw jedną wersją, potem drugą: I’ve got two kids. I have two kids. I haven’t got a dog. I don’t have a dog. Potem zadaj trzy pytania komuś, kto siedzi obok, choćby w wyobraźni: Do you have a car? Do you have time tomorrow? Po kilku dniach przestaniesz sklejać oba wzory, bo ucho samo wyłapie, że do i got nie występują razem.

Kluczowe wnioski

• Have got i have znaczą to samo: „mieć”.
• Have got: Have you got…?, I haven’t got. Have: Do you have…?, I don’t have.
• Do i got nie występują razem w jednym zdaniu.
• W Stanach pytania i przeczenia buduje się z do. Jeśli wybierasz jedną wersję, wybierz have.
• W przeszłości, przy czynnościach i po słowach pomocniczych zostaje samo have: I had, have lunch, can I have.

Polecane dla Ciebie

Gramatyka

Do i does – kiedy które? Pytania, przeczenia i krótkie odpowiedzi

She like coffee? Tak wygląda polskie pytanie przełożone słowo po słowie. Po polsku wystarczy zmienić intonację albo dodać „czy”. Po angielsku do…

7 min czytaniaCzytaj

Kurs QuickSpeak

Zacznij mówić po angielsku w 30 dni

Aktywator Mowy: codzienny trening mówienia na 15 minut. Krótkie historie, nagrania native speakerów i Twoje własne zdania na głos.

15 min dziennieSprawdź

Gramatyka

Czasownik to be – odmiana w tabelach, pytania, przeczenia i zdania z życia

Trzy słowa: am, is, are. Czasownik to be to pierwsza rzecz, której uczysz się po angielsku, i ostatnia, w której przestajesz robić…

9 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Past Simple a Past Continuous – różnice, when i while, przykłady w zdaniach

Past Simple a Past Continuous to para, która prawie zawsze występuje razem, i właśnie dlatego tak łatwo ją pomylić. Każdy z tych…

6 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Present Perfect Continuous – budowa, zastosowanie i przykłady w gotowych zdaniach

Present Perfect Continuous to czas o najdłuższej nazwie i najprostszym zadaniu. Mówi jedną rzecz: coś zaczęło się jakiś czas temu i trwa…

6 min czytaniaCzytaj

Kurs QuickSpeak

Angielski z piosenek, które zostają w głowie

QuickSpeak Music: 10 piosenek pełnych gotowych zdań z życia. Posłuchaj pierwszej i zrób ćwiczenia, które zamieniają ją we własne wypowiedzi.

Darmowe demoPosłuchaj

Gramatyka

Zaimki po angielsku – wszystkie w tabelach i w gotowych zdaniach

Zaimki po angielsku to te malutkie słowa, I, me, my, mine, bez których nie da się powiedzieć prawie żadnego zdania. I w…

6 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Pytania po angielsku – jak je budować i ponad 40 gotowych pytań

Pytania po angielsku to moment, w którym rozmowa albo rusza, albo staje. No bo odpowiedzieć jakoś się da, kiwnąć głową też. Ale…

10 min czytaniaCzytaj