Gramatyka

Czasownik to be – odmiana w tabelach, pytania, przeczenia i zdania z życia

Trzy słowa: am, is, are. Czasownik to be to pierwsza rzecz, której uczysz się po angielsku, i ostatnia, w której przestajesz robić błędy. Sama odmiana jest prosta. Trudniej przyzwyczaić się do tego, że po angielsku „jesteś” tam, gdzie po polsku „masz”: nie masz trzydziestu lat, tylko jesteś trzydziestoletni, i nie jest Ci zimno, tylko jesteś zmarznięty.

Niżej masz czasownik to be w całości: odmianę w tabelach, skróty, przeczenia i pytania, formy przeszłe i przyszłe oraz sześć pułapek, w które wpadają Polacy. Wszystko na zdaniach, które naprawdę padają w rozmowie. Tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Czasownik to be: odmiana w czasie teraźniejszym 📋
Skróty: I'm, you're, it's 🗣️
Przeczenia i pytania z to be ❓
Was i were: to be w czasie przeszłym ⏪
Will be i have been: przyszłość i „od kiedy” ⏩
Sześć pułapek: po polsku „mam”, po angielsku „jestem” 🪤
There is i there are: „jest” i „są” o tym, co gdzieś się znajduje 📍
To be jako pomocnik: I'm working 🔧
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć czasownik to be?
Kluczowe wnioski

Pierwszy dzień w nowej pracy, runda zapoznawcza. Mówisz: Hi, I’m Marta. I have 34 years. Wszyscy zrozumieli i nikt nie mrugnął. Ale po angielsku lat się nie „ma”. Po angielsku jesteś w jakimś wieku: I’m 34.

Czasownik to be: odmiana w czasie teraźniejszym 📋

Większość angielskich czasowników ma w czasie teraźniejszym dwie formy, na przykład work i works. To be ma trzy i żadna nie przypomina samego be: am tylko dla I, is dla jednej osoby albo rzeczy, are dla całej reszty.

Pełna forma	W rozmowie	Po polsku
I am	I’m	jestem
you are	you’re	jesteś
he is	he’s	on jest
she is	she’s	ona jest
it is	it’s	to jest
we are	we’re	jesteśmy
you are	you’re	jesteście
they are	they’re	oni są

I am at home.

Jestem w domu.

She is at work.

Ona jest w pracy.

They are on vacation.

Oni są na urlopie.

kto am, is albo are

I’m tired. Jestem zmęczony.
You’re right. Masz rację.
He’s my brother. To mój brat.
She’s from Poland. Ona jest z Polski.
It’s late. Jest późno.
We’re ready. Jesteśmy gotowi.
They’re at home. Są w domu.

Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, w angielskim zdaniu „jest” musi paść. Po polsku powiesz „Ona zmęczona”, po angielsku She tired nie istnieje. Po drugie, you are to i „ty jesteś”, i „wy jesteście”. Jedna forma na obie sytuacje.

Skróty: I’m, you’re, it’s 🗣️

W rozmowie prawie nikt nie mówi I am tired. Mówi się I’m tired. Pełna forma zostaje na pismo oficjalne i na chwile, kiedy chcesz coś podkreślić: I am sure, czyli „naprawdę jestem pewien”. Jeśli chcesz brzmieć naturalnie, skróty są ważniejsze niż cała reszta tej strony.

I’m sorry I’m late. Przepraszam za spóźnienie.
You’re welcome. Nie ma za co.
It’s OK. W porządku.
That’s a good idea. To dobry pomysł.
What’s your name? Jak masz na imię?
Where’s the bathroom? Gdzie jest łazienka?

Trzy pary, które brzmią podobnie i ciągle się mylą w piśmie: it’s (to jest) i its (jego), you’re (jesteś) i your (twój), they’re (oni są) i their (ich). Więcej o tej drugiej grupie jest w tekście zaimki po angielsku.

Przeczenia i pytania z to be ❓

Tu jest dobra wiadomość. Inne czasowniki potrzebują do pytań i przeczeń pomocnika, czyli do albo does. To be radzi sobie sam. W przeczeniu dodajesz not, a w pytaniu zamieniasz dwa pierwsze słowa miejscami.

She is at home.

Ona jest w domu.

She is not at home.

Jej nie ma w domu.

Is she at home?

Czy ona jest w domu?

kto to be not

Przeczenie	Albo tak	Pytanie
I’m not	I’m not	Am I?
you aren’t	you’re not	Are you?
he isn’t	he’s not	Is he?
she isn’t	she’s not	Is she?
it isn’t	it’s not	Is it?
we aren’t	we’re not	Are we?
they aren’t	they’re not	Are they?

I’m not sure. Nie jestem pewien.
It isn’t far. To niedaleko.
We aren’t ready yet. Jeszcze nie jesteśmy gotowi.
Are you OK? Wszystko w porządku?
Is this seat taken? Czy to miejsce jest zajęte?
Where are you from? Skąd jesteś?
How old are you? Ile masz lat?
Are you ready? Yes, I am. Jesteś gotowy? Tak.

Przeczenie ma dwie wersje i obie są poprawne: She isn’t here i She’s not here. Tylko przy I jest jedna: I’m not. Formy I amn’t nie ma.

W krótkiej odpowiedzi na „tak” nie skracasz: Yes, I am, nigdy Yes, I’m. Na „nie” skrót jest w porządku: No, I’m not, No, she isn’t. Jak budować pozostałe pytania, masz w tekście pytania po angielsku.

My parents ___ at home.

Parents to „oni”, więc are.

Powiedz, że masz 30 lat.

I have 30 years.
I’m 30.
I’m 30 years.

Wiek podajesz z to be: I’m 30 albo I’m 30 years old.

Are you hungry?

Yes, I’m.
Yes, I am.
Yes, I do.

W krótkiej odpowiedzi twierdzącej nie skracasz.

___ she your sister?

Does
Is
Are

To be sam tworzy pytanie, bez do i does.

Zapytaj, skąd ktoś jest.

Where are you from?

Was i were: to be w czasie przeszłym ⏪

W przeszłości jest prościej, bo formy są dwie. Was dla I, he, she, it, a were dla you, we, they. Pytania i przeczenia działają tak samo jak w czasie teraźniejszym: zamiana miejsc i not, bez żadnego did.

Zdanie	Przeczenie	Pytanie	Po polsku
I was	I wasn’t	Was I?	byłem, byłam
you were	you weren’t	Were you?	byłeś, byłaś
he was	he wasn’t	Was he?	on był
she was	she wasn’t	Was she?	ona była
it was	it wasn’t	Was it?	to było
we were	we weren’t	Were we?	byliśmy
they were	they weren’t	Were they?	oni byli

I was at work all day. Cały dzień byłem w pracy.
It was great. Było świetnie.
We were late. Spóźniliśmy się.
She wasn’t home. Nie było jej w domu.
Where were you? Gdzie byłeś?
How was your weekend? Jak minął weekend?
I was born in 1990. Urodziłem się w 1990 roku.

Ostatnie zdanie warto zapamiętać w całości. „Urodziłem się” to po angielsku I was born, zawsze z was. Resztę czasu przeszłego znajdziesz w tekście Past Simple.

Will be i have been: przyszłość i „od kiedy” ⏩

W pozostałych czasach to be zachowuje się już grzecznie. W przyszłości jest jedna forma dla wszystkich osób, will be. Kiedy mówisz, od kiedy coś trwa albo gdzie już byłeś, używasz have been, a przy he, she, it formy has been.

Kiedy	Forma	Przykład
teraz	am, is, are	I’m at home.
wczoraj, kiedyś	was, were	I was at home.
jutro, potem	will be	I’ll be at home.
od jakiegoś czasu, do tej pory	have been, has been	I’ve been at home all day.

I’ll be there in ten minutes. Będę za dziesięć minut.
It’ll be fine. Będzie dobrze.
Will you be home tonight? Będziesz dziś wieczorem w domu?
I’ve been busy lately. Ostatnio jestem zajęty.
Have you ever been to London? Byłeś kiedyś w Londynie?
She’s been here for two years. Ona jest tu od dwóch lat.

Uwaga na skrót she’s. Może znaczyć she is albo she has, a które, poznasz po następnym słowie: She’s tired to „jest zmęczona”, She’s been tired to „jest zmęczona od jakiegoś czasu”. Ten drugi czas rozpisany jest w tekście Present Perfect.

Sześć pułapek: po polsku „mam”, po angielsku „jestem” 🪤

Odmiana to mała część problemu. Większa jest taka, że polski i angielski inaczej dzielą świat między „być” i „mieć”. Po polsku masz lata, masz rację i jest Ci zimno. Po angielsku we wszystkich trzech przypadkach po prostu jesteś.

Po polsku	Po angielsku	Tak nie mówimy
Mam 30 lat.	I’m 30.	I have 30 years.
Jest mi zimno.	I’m cold.	It’s cold to me.
Masz rację.	You’re right.	You have right.
Boję się psów.	I’m afraid of dogs.	I afraid of dogs.
Zgadzam się.	I agree.	I am agree.
Nudzę się.	I’m bored.	I’m boring.

Cztery pierwsze wiersze to ten sam mechanizm: po angielsku mówisz, jaki jesteś, a nie co masz. Tak samo działają I’m hungry (jestem głodny), I’m thirsty (chce mi się pić), I’m late (jestem spóźniony) i I’m lucky (mam szczęście).

Piąty działa odwrotnie. Agree to zwykły czasownik, taki jak work czy like, więc nie potrzebuje to be: I agree, I don’t agree. W szóstym jedna końcówka zmienia sens: I’m bored znaczy „nudzę się”, a I’m boring znaczy „jestem nudny”.

I’m hungry. Jestem głodny.
Are you cold? Zimno Ci?
I’m afraid I can’t. Obawiam się, że nie mogę.
You’re lucky. Masz szczęście.
How old is your daughter? Ile lat ma Twoja córka?
I’m interested in history. Interesuję się historią.

There is i there are: „jest” i „są” o tym, co gdzieś się znajduje 📍

Kiedy mówisz, że coś gdzieś jest, po angielsku zaczynasz od there. Jedna rzecz to there is, w rozmowie there’s. Kilka rzeczy to there are. Pytanie tworzysz jak zawsze przy to be, przez zamianę miejsc.

There’s a problem. Jest problem.
There’s a coffee shop on the corner. Na rogu jest kawiarnia.
There are two people in line. W kolejce są dwie osoby.
Is there a pharmacy near here? Czy jest tu w pobliżu apteka?
There isn’t any milk. Nie ma mleka.
Are there any questions? Czy są jakieś pytania?

To be jako pomocnik: I’m working 🔧

To be ma jeszcze jedną pracę. Razem z czasownikiem z końcówką ing tworzy czasy ciągłe, czyli mówi o tym, co dzieje się właśnie teraz: I’m working to „pracuję w tej chwili”. Stąd bierze się jeden z najczęstszych błędów początkujących, czyli sklejanie to be ze zwykłym czasownikiem: I am work. Są tylko dwie poprawne możliwości: I work (pracuję, w ogóle) albo I’m working (pracuję teraz).

I’m working from home today. Pracuję dziś z domu.
What are you doing? Co robisz?
She’s talking to a client. Rozmawia z klientem.
We’re waiting for you. Czekamy na Ciebie.

Różnicę między tymi dwoma czasami rozpisują teksty Present Simple i Present Continuous.

Where ___ you yesterday?

was
were
did

Przy you forma przeszła to were, bez did.

Jest mi zimno.

It’s cold to me.
I’m cold.
I have cold.

Stan opisujesz przymiotnikiem i to be: I’m cold.

Zgadzam się.

I am agree.
I agree.
I’m agreeing.

Agree to zwykły czasownik i nie potrzebuje to be.

___ a pharmacy near here?

Is it
Is there
Are there

O tym, że coś gdzieś jest, pytasz przez is there.

Powiedz, że będziesz za dziesięć minut.

I’ll be there in ten minutes.

Pytania, które padają najczęściej

Jak odmienia się czasownik to be?

W czasie teraźniejszym: I am, you are, he is, she is, it is, we are, they are. W czasie przeszłym: was dla I, he, she, it oraz were dla you, we, they. W przyszłym dla wszystkich osób will be.

Kiedy am, kiedy is, a kiedy are?

Am tylko z I. Is z jedną osobą albo rzeczą: he, she, it, my brother. Are z you, we, they i z liczbą mnogą: my parents are.

Jak zadać pytanie z to be?

Zamieniasz miejscami osobę i czasownik: She is at home zmienia się w Is she at home? Nie używasz do ani does.

Jak powiedzieć „mam 30 lat” po angielsku?

I’m 30 albo I’m 30 years old. Wiek podaje się z czasownikiem to be, nie z have.

Czym różni się was od were?

Obie formy to czas przeszły od to be. Was łączy się z I, he, she, it, a were z you, we, they.

Co to jest trzecia forma czasownika to be?

Been. Trzy formy to be, was albo were, been. Trzeciej używasz po have: I’ve been busy.

Jak ćwiczyć czasownik to be?

Tabeli nie trzeba wkuwać. Lepiej wziąć jedno zdanie o sobie i przepuścić je przez wszystkie osoby, na głos: I’m tired. She’s tired. They’re tired. Potem to samo w pytaniu i w przeszłości: Are you tired? I was tired yesterday. Na koniec powiedz pięć zdań o sobie z listy pułapek: ile masz lat, czy jest Ci zimno, czego się boisz, czym się interesujesz. Dwie minuty dziennie i po tygodniu I have 30 years przestanie Ci przychodzić do głowy.

Ćwiczenia do tego tematu

55 zadań z odpowiedziami i nagraniami, do tego karta pracy PDF do druku z kluczem.

Czasownik to be: ćwiczenia

Kluczowe wnioski

Czasownik to be ma w czasie teraźniejszym trzy formy: am, is, are, a w przeszłym dwie: was i were.
W rozmowie używasz skrótów: I’m, you’re, it’s.
Pytania i przeczenia tworzysz bez do i does: Is she at home?, She isn’t at home.
Wiek, głód, zimno i rację wyrażasz przez to be: I’m 30, I’m hungry, I’m cold, You’re right.
O tym, że coś gdzieś jest, mówisz przez there is i there are.