Ile jest czasów w angielskim? Jakbyś mnie spytał, to powiem Ci: dwa. Serio, tylko dwa. Wiem, pewnie myślisz sobie, że mnie totalnie porąbało, bo w szkole była tabela na dwanaście kratek. Zaraz Ci wytłumaczę, o co chodzi.
No bo zobacz. W polskim mamy trzy czasy, a Ty przez lata myślałeś, że angielski ma ich cztery razy więcej. A tu nagle okazuje się, że ma mniej niż polski. Pewnie domyślasz się, że jest w tym jakiś haczyk. No troszkę jest, ale całość naprawdę jest prostsza, niż wyglądała na tablicy.
Lekcja angielskiego, na tablicy tabela: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Present Perfect Continuous i tak dalej, aż do dwunastu. Do tego zdanie „na sprawdzian trzeba umieć wszystkie”. I gdzieś w tym momencie sporo osób uznaje, że angielski to po prostu nie dla nich.
Ile jest czasów w angielskim: teraźniejszy i przeszły 🕰️
Czas w gramatyce to forma samego czasownika. I teraz popatrz: angielski czasownik zmienia się tylko na dwa sposoby. Jest forma teraźniejsza, czyli work albo works, i forma przeszła, czyli worked. Przy nieregularnych to samo: go i goes w teraźniejszości, went w przeszłości. Więcej form czasu sam czasownik nie ma.
- I work from home. Pracuję z domu.
- She works in a bank. Ona pracuje w banku.
- I worked late yesterday. Wczoraj pracowałem do późna.
- We went to Spain last summer. Zeszłego lata pojechaliśmy do Hiszpanii.
Tak to zresztą opisują duże gramatyki angielskiego pisane przez językoznawców, na przykład ta Quirka i współautorów z 1985 roku1 albo cambridgeska Huddlestona i Pulluma2. Czasy są dwa: teraźniejszy i przeszły. Cała reszta to dokładki, o których za chwilę.
A czas przyszły? W angielskim go nie ma 🔮
Pewnie myślisz sobie: Jacek, czy Ciebie powaliło? A czas przyszły to co? No właśnie, w polskim to jeszcze jest czas, bo czasownik się zmienia: „robię” i „zrobię”. W angielskim nagle nie jest. Do przyszłości używamy czasownika modalnego will, czyli słówka, które stawiasz przed zwykłym czasownikiem. Sam czasownik zostaje bez zmian.
- I’ll call you later. Zadzwonię do Ciebie później.
- She will come tomorrow. Ona przyjdzie jutro.
- It’ll be fine. Będzie dobrze.
Zwróć uwagę na drugie zdanie. Nie ma tam „wills” ani „comes”. Czasowniki modalne się nie odmieniają, a czasownik po nich zostaje w podstawowej formie. I tu powiem Ci coś więcej: czasowniki modalne są naprawdę wyrąbiste. To jeden z najlepszych haków na każdy język obcy, bo są w stanie bardzo dużo zakomunikować, a to w zasadzie kilka słówek, przy których prawie nie przejmujesz się odmianą.
- I can help you. Mogę Ci pomóc.
- You should try it. Powinieneś tego spróbować.
- It might rain. Może padać.
- Can you help me? Pomożesz mi?
O czasownikach modalnych pogadamy sobie osobno, bo to temat na cały tekst. Zaczniesz od czasowników modalnych, a sposoby mówienia o przyszłości, także going to, masz w tekście o czasach przyszłych.
To skąd w szkole dwanaście? Czas i aspekt 🧮
No dobra, ale dlaczego w szkole jest ich aż tyle? No bo masz czas i masz aspekt. Aspekt mówi, jak patrzysz na czynność: zwyczajnie (Simple), w trakcie (Continuous), jako coś zrobionego (Perfect) albo jako coś, co trwało do jakiegoś momentu (Perfect Continuous). Dla przyszłości też masz opcję aspektów, bo will łączy się z każdym z nich. Dwa czasy plus przyszłość z will, razy cztery aspekty, i stąd się wzięło aż dwanaście kratek.
| Aspekt | Teraźniejszy | Przeszły | Z will |
|---|---|---|---|
| Simple | I work. | I worked. | I will work. |
| Continuous | I’m working. | I was working. | I will be working. |
| Perfect | I have worked. | I had worked. | I will have worked. |
| Perfect Continuous | I have been working. | I had been working. | I will have been working. |
Aspekt nie jest nam zresztą obcy. Po polsku „robiłem” i „zrobiłem” to ten sam czas przeszły, tylko inny aspekt: raz czynność w trakcie, raz skończona. Angielski robi to samo, tylko ma do tego więcej form. Wszystkie dwanaście czasów w jednej tabeli, z tym, kiedy których używać, znajdziesz w tekście czasy w angielskim.
Dlaczego to wcale nie jest takie głupie 🎯
Ale popatrz, te dwanaście kratek wcale nie jest do końca głupie. Weź jedno polskie zdanie, na przykład „Czytałem tę książkę” Bez kontekstu może znaczyć kilka różnych rzeczy. Po angielsku miałbyś na to cztery osobne zdania:
| Po angielsku | Co to znaczy |
|---|---|
| I read this book last year. | Przeczytałem ją w zeszłym roku i sprawa zamknięta. |
| I was reading this book when you called. | Byłem w trakcie czytania, kiedy zadzwoniłeś. |
| I’ve read this book. | Znam tę książkę, kiedyś ją czytałem. |
| I had read this book before I saw the film. | Przeczytałem ją, zanim obejrzałem film. |
I to nie jest problem angielskiego. Angielski jest po prostu bardziej precyzyjny. Jak usłyszysz jedno z tych zdań bez żadnego kontekstu, od razu łatwiej skumać, o co chodzi i co się właściwie dzieje. Działa to też w drugą stronę, bo jedno polskie „mieszkam” po angielsku bywa dwoma różnymi zdaniami:
- I live in Kraków. Mieszkam w Krakowie.
- I’ve lived in Kraków for five years. Mieszkam w Krakowie od pięciu lat.
W drugim zdaniu Polak odruchowo mówi I live, bo przecież mieszka teraz. A angielski chce I’ve lived, bo patrzy na całe pięć lat, które trwają aż do dziś. Więcej takich par jest w tekście Present Perfect czy Past Simple.
Ile form czasu ma sam angielski czasownik?
- Dwie: teraźniejszą i przeszłą
- Trzy: teraźniejszą, przeszłą i przyszłą
- Dwanaście
Czasownik zmienia się tylko w teraźniejszości (work, works) i w przeszłości (worked). Przyszłość robi will.
Które zdanie jest poprawne?
- She wills come tomorrow.
- She will come tomorrow.
- She will comes tomorrow.
Will to czasownik modalny: nie dostaje -s, a czasownik po nim zostaje w podstawowej formie.
Kolega pyta o książkę, a Ty ją znasz, bo kiedyś ją czytałeś. Mówisz:
- I was reading this book.
- I’ve read this book.
- I had read this book.
Znasz książkę teraz, więc to Present Perfect: I’ve read it.
Powiedz, że zadzwonisz później.
I’ll call you later.
Pytania, które padają najczęściej
Ile jest czasów w angielskim?
Licząc formy samego czasownika, dwa: teraźniejszy i przeszły. W szkole uczy się dwunastu, bo do tych dwóch dochodzi przyszłość z will i cztery aspekty: Simple, Continuous, Perfect i Perfect Continuous.
Czy w angielskim jest czas przyszły?
Nie jako osobna forma czasownika. Przyszłość wyraża się czasownikiem modalnym will (I will work), a także going to albo Present Continuous przy planach.
Skąd się wzięło 12 czasów w angielskim?
Z tabeli, która łączy trzy pory (teraźniejszość, przeszłość, przyszłość) z czterema aspektami. To wygodny podział do podręczników i sprawdzianów.
Ile jest czasów w języku polskim?
Trzy: teraźniejszy, przeszły i przyszły. Polski ma też aspekt, czyli różnicę między robiłem a zrobiłem.
Na sprawdzianie mam napisać, że czasów jest dwanaście czy dwa?
Na szkolnym sprawdzianie dwanaście, bo tak liczy podręcznik. Dwa to ujęcie językoznawców, które pomaga zrozumieć, jak te formy są zbudowane.
Kluczowe wnioski
- Angielski ma dwa czasy: teraźniejszy i przeszły. Tylko one zmieniają sam czasownik.
- Przyszłość to czasownik modalny will, który się nie odmienia.
- Szkolne dwanaście to czas plus aspekt: Simple, Continuous, Perfect i Perfect Continuous.
- Te formy nie są złośliwością. Dzięki nim angielskie zdanie jest bardziej precyzyjne niż polskie.
- Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., Svartvik, J. (1985). A Comprehensive Grammar of the English Language. Longman. en.wikipedia.org
- Huddleston, R., Pullum, G. K. (2002). The Cambridge Grammar of the English Language. Cambridge University Press. en.wikipedia.org







