Gramatyka

Zaimki zwrotne: myself, yourself i kiedy ich nie używać

Gramatyka angielska
Zaimki
zwrotne (myself)

QuickSpeak Resources6 min czytania

Goście zachwycają się ciastem, a Ty mówisz z dumą: I made it myself! To myself to jeden z zaimków zwrotnych, czyli słów na „siebie” i „sam”. Po angielsku mają wygodną budowę: my plus self, your plus self i tak dalej.

Będzie prosto. Form jest osiem, wszystkie kończą się na -self albo -selves. Prawdziwa pułapka jest gdzie indziej: polskie „się” stoi przy setkach czasowników, a angielski zaimek zwrotny tylko przy kilku. Pokażę Ci, kiedy go nie wstawiać, i to jest najcenniejsza część.

W podręcznikach to „reflexive pronouns”. Brzmi jak nazwa ćwiczenia na siłowni, ale ćwiczysz tylko język. Każde zdanie poniżej możesz odsłuchać, a tłumaczenia pokażesz, dotykając zdania.

Spis treści

Zaimki zwrotne w jednej tabeli 📋
Kiedy używać zaimków zwrotnych 🪞
Kiedy angielski nie używa zaimka zwrotnego 🚫
Themselves czy each other? 🤝
Zaimki zwrotne na teście: osobna gra 🎯
Zaimki zwrotne w rozmowie: impreza w domu 🎂
Najczęstsze błędy z zaimkami zwrotnymi
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć zaimki zwrotne?
Kluczowe wnioski
Źródła

Zaimek zwrotny używasz, kiedy robisz coś sobie samemu (I cut myself) albo kiedy podkreślasz „sam, osobiście” (I did it myself). Polskie „się” przy myciu, ubieraniu czy relaksie zwykle zostaje bez tłumaczenia: I got dressed, Relax!

Zaimki zwrotne w jednej tabeli 📋

Osoba	Zaimek zwrotny	Przykład
I	myself	I hurt myself.
you (jedna osoba)	yourself	Help yourself!
he	himself	He fixed it himself.
she	herself	She taught herself Spanish.
it	itself	The door locks itself.
we	ourselves	We enjoyed ourselves.
you (kilka osób)	yourselves	Help yourselves, guys!
they	themselves	They built it themselves.

Liczba pojedyncza: -self. Mnoga: -selves. Jedyny wyjątek w budowie to himself i themselves, gdzie bierzesz him i them, a nie his i their.

Kiedy używać zaimków zwrotnych 🪞

robisz coś sobie

She cut herself with a knife.

She cut herself with a knife. Skaleczyła się nożem.

podkreślasz: sam, osobiście

I painted the room myself.

I painted the room myself. Sam pomalowałem pokój.

by + zaimek: samodzielnie, w pojedynkę

He lives by himself.

He lives by himself. Mieszka sam.

kto czasownik zaimek zwrotny

Be careful, don’t burn yourself. Uważaj, nie poparz się.
I taught myself to play the guitar. Sam nauczyłem się grać na gitarze.
Did you enjoy yourselves? Dobrze się bawiliście?
Help yourself to some cake. Częstuj się ciastem.
She was talking to herself. Mówiła do siebie.
I’d rather do it by myself. Wolę zrobić to sam.

Kiedy angielski nie używa zaimka zwrotnego 🚫

Tu jest cała zabawa. Polskie „się” nie przechodzi automatycznie na myself. Przy codziennych czynnościach Anglik po prostu mówi czasownik. Dodanie zaimka nie jest strasznym błędem, ale brzmi dziwnie albo zmienia sens.

kalka z „się” (tak nie mówimy)

naturalnie

I washed myself. Umyłem się.

I had a shower. Wziąłem prysznic.

Washed myself brzmi, jakbyś wrócił z błota.

I dressed myself. Ubrałam się.

I got dressed. Ubrałam się.

Get dressed to standard.

I feel myself good. Czuję się dobrze.

I feel good. Czuję się dobrze.

Feel w tym znaczeniu nigdy z zaimkiem.

Relax yourself. Zrelaksuj się.

Relax. Zrelaksuj się.

Samo relax wystarczy.

Let’s meet ourselves. Spotkajmy się.

Let’s meet. Spotkajmy się.

Meet bez zaimka.

Do tej samej grupy należą m.in. shave, concentrate, worry, hurry i wake up. Polskie „się”, angielskie nic.

Themselves czy each other? 🤝

„Się” bywa też wzajemne: „znają się”, „kochają się”. Wtedy nie themselves, tylko each other. Różnica jest duża i trochę zabawna.

Każdy sobie

themselves

Dwie osoby, każda przed swoim lustrem.

They looked at themselves. Każde patrzyło na siebie.

ourselves

Impreza się udała, wszyscy zadowoleni.

We really enjoyed ourselves. Świetnie się bawiliśmy.

Jedno drugiemu

each other

Dwie osoby patrzą na siebie nawzajem.

They looked at each other. Spojrzeli na siebie.

each other

Para po latach.

They still love each other. Nadal się kochają.

Pełny obraz zaimków (osobowe, dzierżawcze, wskazujące) masz w tekście o zaimkach po angielsku, a podstawy I, you, he, she osobno.

🤓 Dla nerdów: selfie Zanim selfie stało się zwykłym słowem, było internetowym żartem. Pierwsze znane użycie pochodzi z 2002 roku, z australijskiego forum internetowego, a w listopadzie 2013 słowniki Oxford ogłosiły selfie słowem roku.¹ Rdzeń jest ten sam co w myself: self, czyli „ja sam”. Zdjęcie by myself, of myself w jednym słowie.

Zaimki zwrotne na teście: osobna gra 🎯

Na sprawdzianie zadanie zwykle wygląda tak: luka po czasowniku i trzeba wpisać właściwy zaimek. Wystarczy patrzeć na osobę na początku zdania i dopasować końcówkę.

Poćwicz: Zaimki zwrotne

52 zadań online z odpowiedziami i nagraniami. Wolisz papier? Masz kartę pracy do druku i osobny klucz.

Ćwiczenia online Karta pracy PDF Klucz PDF

Zaimki zwrotne w rozmowie: impreza w domu 🎂

I made it myself.Sam to zrobiłem.

Kiedy tego używasz

Sobotni wieczór, goście przy stole.

Przykładowa rozmowa

Gość This cake is amazing! Where did you get it? To ciasto jest niesamowite! Skąd je masz?

Ty I actually made it myself. Właściwie sam je upiekłem.

Gość No way! You should be proud of yourself. Niemożliwe! Możesz być z siebie dumny.

Ty Thanks. Please, help yourself, there’s more in the kitchen. Dzięki. Częstuj się, w kuchni jest więcej.

Gość Careful, the plate is hot. Don’t burn yourself. Uważaj, talerz jest gorący. Nie poparz się.

Ty Too late. But I’m enjoying myself too much to care. Za późno. Ale za dobrze się bawię, żeby się tym przejmować.

They built the house ___.

themselves
theirselves
themself

They → themselves.

Kids, help ___ to pizza!

yourselves
yourself
ourselves

Do kilku osób: yourselves.

I usually get up, have a shower and ___.

get dressed
dress myself
dress me

Ubrać się to get dressed.

How do you ___ today?

feel
feel yourself
feel you

Feel bez zaimka zwrotnego.

Anna and Tom met in 2015. They love ___.

each other
themselves
them

Wzajemnie: each other.

She lives by ___.

herself
her
himself

Sama: by herself.

Powiedz, że sam pomalowałeś pokój.

I painted the room myself.

Najczęstsze błędy z zaimkami zwrotnymi

Każde „się” jako myself. I feel myself tired, I relax myself. Po angielsku: I feel tired, I relax.
Theirselves i hisself. Takich form nie ma. Tylko themselves i himself.
Yourself do grupy. Do kilku osób yourselves.
Themselves zamiast each other. They hate themselves to coś zupełnie innego niż They hate each other.
Enjoy bez niczego. Did you enjoy? wymaga dopełnienia: Did you enjoy it? albo Did you enjoy yourself?

Pytania, które padają najczęściej

Jakie są zaimki zwrotne po angielsku?

Myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves.

Kiedy używamy zaimków zwrotnych?

Kiedy ktoś robi coś sobie (I cut myself), kiedy podkreślasz „sam” (I did it myself) i w zwrotach typu by myself, help yourself, enjoy yourself.

Czy każde polskie „się” to zaimek zwrotny?

Nie. Wash, shave, get dressed, feel, relax, meet zwykle idą bez zaimka.

Czym różni się by myself od myself?

By myself znaczy „sam, w pojedynkę, bez towarzystwa”. Samo myself na końcu zdania podkreśla, że zrobiłeś coś osobiście.

Czym różni się themselves od each other?

Themselves: każdy sobie. Each other: jeden drugiemu, wzajemnie.

Jak ćwiczyć zaimki zwrotne?

Przypomnij sobie trzy rzeczy, które zrobiłeś sam, i powiedz je na głos z myself. Potem trzy codzienne czynności z „się” po polsku i sprawdź, czy po angielsku w ogóle potrzebują zaimka. Gotowe zadania czekają w ćwiczeniach z zaimków zwrotnych, razem z kartą pracy PDF do wydruku.

Kluczowe wnioski

Osiem form: myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves.
Używasz ich, kiedy robisz coś sobie albo podkreślasz „sam”.
By myself to „w pojedynkę”.
Polskie „się” często zostaje bez tłumaczenia: get dressed, feel, relax.
Wzajemnie to each other, nie themselves.

Źródła

Wikipedia, hasło „Selfie” (pierwsze znane użycie: australijskie forum internetowe, 13 września 2002; słowo roku Oxford, listopad 2013). en.wikipedia.org