- Gramatyka angielska
- Pytania i zdanie
- pytania pośrednie
Stoisz na ulicy w obcym mieście i chcesz zapytać przechodnia o stację. Where is the station? brzmi trochę jak przesłuchanie. Dlatego mówisz: Excuse me, do you know where the station is? To są właśnie pytania pośrednie: to samo pytanie, tylko owinięte w grzeczny wstęp.
Brzmi jak coś trudnego, ale haczyk jest jeden. Po wstępie typu Do you know… reszta wraca do zwykłego szyku zdania. Żadnego przestawiania, żadnego do w środku. Właściwie robisz mniej niż w normalnym pytaniu.
Szkoła nazywa to czasem „pytaniami zależnymi” albo „indirect questions”. Przechodzień w Londynie nie ma pojęcia, że zadałeś mu pytanie z jakąś kategorią. Wie tylko, że byłeś miły. Każde zdanie poniżej możesz odsłuchać, a tłumaczenia pokażesz, dotykając zdania.
- Pytania pośrednie w jednym schemacie 🧩
- Pytanie zwykłe i pośrednie obok siebie 🔁
- I wonder i I was wondering: najgrzeczniej, jak się da 🎩
- Pytania pośrednie na teście: osobna gra 🎯
- Pytania pośrednie w rozmowie: recepcja hotelu 🛎️
- Najczęstsze błędy w pytaniach pośrednich
- Pytania, które padają najczęściej
- Jak ćwiczyć pytania pośrednie?
- Kluczowe wnioski
- Źródła
Wstęp plus zdanie w zwykłym szyku: Where is the station? → Do you know where the station is? Pytanie bez słowa pytającego dostaje if: Is it open? → Do you know if it’s open?
Pytania pośrednie w jednym schemacie 🧩
wstęp + słowo pytające + osoba + czasownik
Could you tell me where the bank is?
Could you tell me where the bank is? Może mi Pan powiedzieć, gdzie jest bank?
bez do, does, did w środku
Do you know what time it opens?
Do you know what time it opens? Wie Pan, o której otwierają?
tak/nie: if albo whether
Do you know if they take cards?
Do you know if they take cards? Wie Pan, czy przyjmują karty?
grzeczny wstęp kto albo co czasownik
Najczęstsze wstępy to Could you tell me…, Do you know…, Can you tell me… i I was wondering… Wybierasz jeden, a reszta zdania zachowuje się jak zwykłe zdanie oznajmujące.
Pytanie zwykłe i pośrednie obok siebie 🔁
Najłatwiej zobaczyć to parami. Po lewej pytanie wprost, po prawej to samo grzecznie. Patrz, co się dzieje z is, does i did.
wprost
pośrednio
Where is the toilet? Gdzie jest toaleta?
Do you know where the toilet is? Wie Pan, gdzie jest toaleta?
Is wraca za osobę.
What time does the bus leave? O której odjeżdża autobus?
Could you tell me what time the bus leaves? Może mi Pan powiedzieć, o której odjeżdża autobus?
Does znika, czasownik dostaje -s.
Where did you buy it? Gdzie to kupiłeś?
Can I ask where you bought it? Mogę zapytać, gdzie to kupiłeś?
Did znika, czasownik idzie w przeszłość.
How much is this? Ile to kosztuje?
Could you tell me how much this is? Może mi Pan powiedzieć, ile to kosztuje?
Is na koniec.
Is the museum open today? Czy muzeum jest dziś otwarte?
Do you know if the museum is open today? Wie Pan, czy muzeum jest dziś otwarte?
Bez słowa pytającego: if.
- Do you know where I can buy a ticket? Wie Pan, gdzie mogę kupić bilet?
- Could you tell me how to get to the airport? Może mi Pan powiedzieć, jak dojechać na lotnisko?
- Do you know if there’s a pharmacy nearby? Wie Pan, czy jest tu w pobliżu apteka?
- Can you tell me who I should talk to? Może mi Pan powiedzieć, z kim powinienem porozmawiać?
I wonder i I was wondering: najgrzeczniej, jak się da 🎩
I wonder… to głośne zastanawianie się. I was wondering if… to już prośba w białych rękawiczkach. Szyk ten sam: zwykłe zdanie po if albo słowie pytającym. Na końcu stawiasz kropkę, bo formalnie to zdanie, nie pytanie.
- I wonder what she’s doing now. Ciekawe, co ona teraz robi.
- I wonder why he didn’t call. Ciekawe, czemu nie zadzwonił.
- I was wondering if you could help me. Zastanawiałem się, czy mógłbyś mi pomóc.
- I was wondering if we could meet on Friday. Pomyślałem, że może moglibyśmy spotkać się w piątek.
Te same zasady wracają w mowie zależnej, kiedy powtarzasz czyjeś pytanie: She asked where I lived. Tam dochodzi jeszcze przesunięcie czasu, ale szyk jest identyczny.
🤓 Dla nerdów: Can you pass the salt? Dosłownie pytasz, czy ktoś fizycznie potrafi podać sól. Nikt jednak nie odpowiada „tak, potrafię” i nie siedzi dalej. Filozof języka John Searle opisywał takie zdania jako akty mowy pośredniej: forma pytania, a w środku prośba.1 Pytania pośrednie działają podobnie: Do you know where the station is? nie sprawdza Twojej wiedzy o mieście, tylko grzecznie prosi o wskazówkę. Odpowiedź „yes” i odejście byłoby technicznie poprawne, ale towarzysko średnio.
Pytania pośrednie na teście: osobna gra 🎯
Na sprawdzianie pytania pośrednie to prawie zawsze jedno zadanie: przekształć pytanie, zaczynając od podanego wstępu. Wygląda groźnie, a sprawdza tylko jedną rzecz: czy cofniesz szyk do zwykłego zdania.
Poćwicz: Pytania pośrednie
52 zadań online z odpowiedziami i nagraniami. Wolisz papier? Masz kartę pracy do druku i osobny klucz.
Pytania pośrednie w rozmowie: recepcja hotelu 🛎️
Could you tell me what time breakfast is?Może mi Pani powiedzieć, o której jest śniadanie?
Kiedy tego używasz
Wieczór, meldujesz się w hotelu.
Przykładowa rozmowa
Ty Hi, could you tell me what time breakfast is? Dzień dobry, może mi Pani powiedzieć, o której jest śniadanie?
Recepcjonistka Sure, it’s from seven to ten. Jasne, od siódmej do dziesiątej.
Ty Great. And do you know if there’s a gym in the hotel? Super. A wie Pani, czy w hotelu jest siłownia?
Recepcjonistka Yes, on the second floor. It’s open 24 hours. Tak, na drugim piętrze. Czynna całą dobę.
Ty Perfect. I was wondering if I could check out a bit later on Sunday. Świetnie. Zastanawiałem się, czy mógłbym się wymeldować trochę później w niedzielę.
Recepcjonistka Let me check. Noon should be fine. Sprawdzę. Południe nie powinno być problemem.
Which sentence is correct?
- Do you know where the station is?
- Do you know where is the station?
- Do you know where does the station is?
Po wstępie zwykły szyk: the station is.
Could you tell me what time ___?
- the shop opens
- does the shop open
- opens the shop
Does znika, czasownik dostaje -s.
Do you know ___ they take cards?
- if
- that
- what
Pytanie tak/nie: if albo whether.
Can I ask where ___ that jacket?
- you bought
- did you buy
- you did buy
Did znika, czasownik w przeszłości: bought.
Which one ends with a full stop?
- I wonder why he’s late.
- Do you know why he’s late.
- Could you tell me why he’s late.
I wonder to zdanie, nie pytanie, więc kropka.
I was wondering if you ___ help me.
- could
- can you
- could you
Po if zwykły szyk: you could.
Zapytaj grzecznie, czy w pobliżu jest bankomat.
Do you know if there’s an ATM nearby?
Najczęstsze błędy w pytaniach pośrednich
- Podwójne pytanie. Do you know where is the bank? słychać bardzo często, nawet u dobrze mówiących. Poprawnie: where the bank is.
- Does w środku. Could you tell me what does it cost? to dwa pytania naraz. Wystarczy what it costs.
- Brak if. Do you know is it open? W pytaniu tak/nie potrzebujesz if: Do you know if it’s open?
- Znak zapytania po I wonder. I wonder where he is? Kropka, bo to zdanie.
Pytania, które padają najczęściej
Czym są pytania pośrednie?
To pytania owinięte w grzeczny wstęp, np. Could you tell me… albo Do you know… Po wstępie zdanie ma zwykły szyk: Do you know where the bank is?
Kiedy używać if, a kiedy whether?
W rozmowie prawie zawsze if. Whether brzmi bardziej formalnie i lubi się z or not: I’m not sure whether it’s open or not.
Czy w pytaniach pośrednich używa się do i does?
Nie. Do, does i did znikają, a czas przechodzi na czasownik: Do you know where she lives?
Czym różnią się pytania pośrednie od mowy zależnej?
Szyk jest ten sam. W mowie zależnej powtarzasz czyjeś pytanie i zwykle cofasz czas: He asked where I lived.
Gdzie znajdę zwykłe pytania po angielsku?
W tekście o pytaniach po angielsku: szyk, do i does, słowa pytające.
Jak ćwiczyć pytania pośrednie?
Weź pięć zwykłych pytań, które zadałbyś w podróży: o drogę, o cenę, o godzinę. Powiedz każde na głos dwa razy: raz wprost, raz z Do you know… Potem zrób ćwiczenia z pytań pośrednich z kartą pracy PDF.
Kluczowe wnioski
- Pytanie pośrednie to grzeczny wstęp plus zdanie w zwykłym szyku.
- Do, does, did znikają: what time it opens.
- Is, can, will idą za osobę: where the bank is.
- Pytanie tak/nie dostaje if.
- I wonder i I was wondering kończysz kropką.
Źródła
- Stanford Encyclopedia of Philosophy, hasło „Speech Acts”, sekcja o aktach mowy pośredniej (przykład Can you pass the salt?, Searle). plato.stanford.edu







