Unless i in case: chyba że i na wypadek, gdyby

  1. Gramatyka angielska
  2. Tryby warunkowe
  3. unless, in case

Wychodzisz z domu, a mama woła z kuchni: Take an umbrella in case it rains. Weź parasol, na wypadek gdyby padało. Ty odkrzykujesz: I won’t need it unless it starts pouring. Nie będzie mi potrzebny, chyba że zacznie lać. W tych dwóch zdaniach masz cały temat: unless to „chyba że”, a in case to „na wypadek, gdyby”.

Będzie prosto. Oba słowa zachowują się jak if: po nich stoi czas teraźniejszy, nawet gdy mówisz o przyszłości. A cała trudność to dwie pułapki, które zaraz rozbroimy: podwójne przeczenie przy unless i mylenie in case z if.

W podręczniku znajdziesz to przy trybach warunkowych, pewnie z tabelką spójników. Anglik z parasolem w ręku nie myśli o spójnikach, tylko o deszczu. Każde zdanie poniżej możesz odsłuchać, a tłumaczenia pokażesz, dotykając zdania.

Unless = „chyba że”, „jeśli nie”: I’ll go unless it rains. In case = „na wypadek, gdyby”: Take a jacket in case it gets cold. Po obu stoi czas teraźniejszy, nie will.

Unless: chyba że, jeśli nie 🚫

Unless to skrót od if not. Mówisz, że coś się stanie, chyba że zajdzie jakiś wyjątek. Przeczenie siedzi już w samym słowie, więc reszta zdania zostaje twierdząca.

unless + czas teraźniejszy

I’ll go unless it rains.

I’ll go unless it rains. Pójdę, chyba że będzie padać.

to samo przez if not

I’ll go if it doesn’t rain.

I’ll go if it doesn’t rain. Pójdę, jeśli nie będzie padać.

unless na początku

Unless you hurry, you’ll miss the bus.

Unless you hurry, you’ll miss the bus. Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się na autobus.

co się stanie unless albo if wyjątek: czas teraźniejszy, bez will

  • I won’t call you unless there’s a problem. Nie zadzwonię, chyba że będzie jakiś problem.
  • You can’t come in unless you have a ticket. Nie wejdziesz bez biletu.
  • We’ll eat outside unless it gets too cold. Zjemy na zewnątrz, chyba że zrobi się za zimno.
  • Don’t touch it unless you know what you’re doing. Nie dotykaj tego, jeśli nie wiesz, co robisz.

In case: na wypadek, gdyby ☂️

In case mówi o zabezpieczeniu. Robisz coś teraz, zawczasu, bo coś może się wydarzyć. Parasol bierzesz rano, nie dopiero wtedy, kiedy zacznie padać.

  • Take an umbrella in case it rains. Weź parasol, na wypadek gdyby padało.
  • I’ll give you my number in case you get lost. Dam ci mój numer, na wypadek gdybyś się zgubił.
  • Let’s buy more snacks in case more people come. Kupmy więcej przekąsek, na wypadek gdyby przyszło więcej osób.
  • I always carry cash, just in case. Zawsze mam przy sobie gotówkę, tak na wszelki wypadek.

Zwróć uwagę na ostatnie zdanie. Just in case na końcu, bez dalszego ciągu, to „tak na wszelki wypadek”. Bardzo częste w rozmowie.

In case czy if? Największa pułapka 🧭

Po polsku obie wersje brzmią podobnie, a znaczą coś innego. In case to „zawczasu, na wszelki wypadek”. If to „dopiero wtedy, kiedy”.

in case: robisz to zawczasu

if: robisz to dopiero wtedy

I’ll take an umbrella in case it rains. Wezmę parasol, na wypadek gdyby padało.

I’ll open my umbrella if it rains. Otworzę parasol, jeśli zacznie padać.

Parasol w torbie od rana kontra dopiero, kiedy pada.

Write it down in case you forget. Zapisz to, na wypadek gdybyś zapomniał.

Call me if you forget. Zadzwoń, jeśli zapomnisz.

Zapisujesz teraz, dzwonisz potem.

I’ll cook extra in case they’re hungry. Ugotuję więcej, na wypadek gdyby byli głodni.

I’ll cook something if they’re hungry. Ugotuję coś, jeśli będą głodni.

Zapas kontra reakcja.

Prosty test: czy robisz to na pewno, niezależnie od tego, co się stanie? To in case. Robisz to tylko pod warunkiem? To if. Wszystkie warianty z if masz w tekście tryby warunkowe.

In case of: krótka wersja z tabliczek 🪧

In case of i rzeczownik zobaczysz głównie na tabliczkach i w instrukcjach. To bardziej oficjalne „w razie”.

  • In case of fire, use the stairs. W razie pożaru korzystaj ze schodów.
  • In case of emergency, call 911. W nagłych wypadkach dzwoń pod 911.
  • In case of rain, the concert will be indoors. W razie deszczu koncert odbędzie się w środku.

Uwaga: in case of to „w razie”, a samo in case to „na wypadek, gdyby”. Na tabliczce z windy: In case of fire, czyli „jak już się pali”, a nie „na wypadek, gdyby się paliło”.

🤓 Dla nerdów: unless to „na mniej niż” W średniowiecznym angielskim mówiło się on lesse than, czyli mniej więcej „na warunkach mniejszych niż”.1 Chodziło o to, że coś się stanie, chyba że zajdzie warunek mocniejszy od wszystkiego innego. Z czasem on lesse zlało się w jedno słowo, a nieakcentowane „on” zamieniło się w „un”, bo całe wyrażenie i tak brzmiało przecząco. Czyli w unless siedzi stare „less”, to samo co w less than. Kto by pomyślał.

Unless i in case na teście: osobna gra 🎯

Testy lubią dwa typy zadań: przekształć zdanie z if not na unless albo wybierz między if i in case. Oba da się rozwiązać mechanicznie.

  1. W zdaniu jest „chyba że” albo „jeśli nie”?

    tak

    unless + czas teraźniejszy

    I’ll go unless it rains. Pójdę, chyba że będzie padać.

  2. Robisz coś zawczasu, na zapas (weź, zapisz, kup)?

    tak

    in case + czas teraźniejszy

    Take a map in case you get lost. Weź mapę, na wypadek gdybyś się zgubił.

  3. Po luce jest rzeczownik (fire, emergency)?

    tak

    in case of

    In case of fire, use the stairs. W razie pożaru korzystaj ze schodów.

  4. if: robisz to dopiero, gdy coś się stanie

    Call me if you need help. Zadzwoń, jeśli będziesz potrzebować pomocy.

Poćwicz: Unless i in case

48 zadań online z odpowiedziami i nagraniami. Wolisz papier? Masz kartę pracy do druku i osobny klucz.

Unless i in case w rozmowie: wyjście na koncert 🎸

Take a jacket in case it gets cold.Weź kurtkę, na wypadek gdyby zrobiło się zimno.

Kiedy tego używasz

Wieczór, wychodzisz na koncert w plenerze. Mama, jak to mama, ma kilka uwag.

Przykładowa rozmowa

Mama Take a jacket in case it gets cold. Weź kurtkę, na wypadek gdyby zrobiło się zimno.

Ty I’m fine. I won’t need it unless it rains. Jest okej. Nie będzie mi potrzebna, chyba że będzie padać.

Mama And take some cash, just in case. I weź trochę gotówki, tak na wszelki wypadek.

Ty OK. I’ll be back by midnight unless the show runs late. Dobra. Wrócę przed północą, chyba że koncert się przeciągnie.

Mama And text me if you’re going to be late. I napisz, jeśli będziesz się spóźniać.

Ty I will, Mom. Promise. Napiszę, mamo. Obiecuję.

Złap różnicę w tej rozmowie. Kurtka i gotówka to in case: bierzesz je teraz, zawczasu. SMS to if: piszesz go dopiero wtedy, kiedy faktycznie się spóźniasz.

I’ll be there ___ my train is late.

  • unless
  • in case
  • if

Chyba że pociąg się spóźni: unless.

Take some water ___ you get thirsty.

  • in case
  • unless
  • in case of

Zabezpieczenie zawczasu: in case.

___ fire, break the glass.

  • In case of
  • Unless
  • In case

Przed rzeczownikiem: in case of.

You won’t pass ___ you study.

  • unless
  • in case
  • unless don’t

Jeśli się nie pouczysz: unless, bez drugiego przeczenia.

Call me if it ___ late.

  • gets
  • will get
  • got

Po if, unless i in case czas teraźniejszy.

I’ll take my umbrella ___ it rains.

  • in case
  • unless
  • in case of

Parasol bierzesz zawczasu: in case.

Powiedz, że zawsze nosisz gotówkę, tak na wszelki wypadek.

I always carry cash, just in case.

Najczęstsze błędy z unless i in case

  • Podwójne przeczenie. Unless you don’t come to błąd. Przeczenie jest już w unless: unless you come.
  • Will po unless. Unless it will rain to błąd. Czas teraźniejszy: unless it rains.
  • In case zamiast if. I’ll call the police in case they steal my car znaczy, że dzwonisz zawczasu, na zapas. Chodziło o if they steal my car.
  • In case z rzeczownikiem. In case fire to błąd. Z rzeczownikiem: in case of fire.
  • Unless jako „ponieważ nie”. I’m tired unless I slept badly nie ma sensu. Unless to warunek, nie przyczyna. Przyczyna to because.

Pytania, które padają najczęściej

Co znaczy unless po polsku?

„Chyba że” albo „jeśli nie”: I’ll go unless it rains, pójdę, chyba że będzie padać.

Co znaczy in case?

„Na wypadek, gdyby”: Take a jacket in case it gets cold. Just in case na końcu zdania to „na wszelki wypadek”, a in case of z rzeczownikiem to „w razie”.

Jaki czas stoi po unless?

Czas teraźniejszy, nawet gdy mówisz o przyszłości: unless it rains, nie unless it will rain. Tak samo jak po if w pierwszym okresie warunkowym.

Czy unless to to samo co if not?

Prawie zawsze tak: unless you hurry = if you don’t hurry. Różnica: unless brzmi bardziej jak wyjątek („chyba że”).

Czym in case różni się od if?

In case robisz coś zawczasu, na wszelki wypadek. If robisz coś dopiero wtedy, gdy warunek się spełni.

Jak ćwiczyć unless i in case?

Rano, kiedy się pakujesz, powiedz w myślach, co bierzesz i po co: I’m taking my charger in case my phone dies. Wieczorem, planując jutro, dorzuć wyjątek: I’ll go to the gym unless I finish late. Potem zrób ćwiczenia z unless i in case z kartą pracy PDF. Szerszy obraz zdań z if masz w tekstach pierwszy okres warunkowy i tryby warunkowe.

Kluczowe wnioski

  • Unless = „chyba że”, „jeśli nie”.
  • In case = „na wypadek, gdyby”: robisz coś zawczasu.
  • In case of + rzeczownik = „w razie”. Just in case = „na wszelki wypadek”.
  • Po unless i in case czas teraźniejszy, bez will.
  • Po unless nie dokładasz drugiego „nie”.

Źródła

  1. Wiktionary, hasło „unless”, sekcja Etymology (średnioangielskie unlesse z wcześniejszego on lesse, „(nie) na mniejszych warunkach (niż)”). en.wiktionary.org