Gramatyka

Drugi tryb warunkowy – budowa, zastosowanie i przykłady w zdaniach

Jacek Obolewicz30 sty 2023Aktualizacja: 9 paź 20267 min czytania

Drugi tryb warunkowy to angielski sposób na gdybanie: co by było, gdyby było inaczej, niż jest. Gdybym miał więcej czasu, gdybym mieszkał nad morzem, gdybym był na Twoim miejscu. Mówisz o teraźniejszości albo przyszłości, ale takiej, która jest nierealna albo mało prawdopodobna.

I tu jest w ogóle zabawna rzecz, bo drugi tryb warunkowy na pierwszy rzut oka wygląda, jakby ktoś pomylił czasy. Mówisz o teraz, a używasz czasu przeszłego. If I had more time wcale nie znaczy, że kiedyś miałem czas. Znaczy, że go nie mam i właśnie sobie wyobrażam, że mam.

No ale spokojnie, to tylko tak wygląda. W praktyce drugi tryb warunkowy to trzy, cztery szablony, które wracają w kółko: rady, marzenia i grzeczne prośby. Niżej masz je wszystkie na zdaniach z życia. Tłumaczenia są schowane: najpierw posłuchaj i spróbuj zrozumieć, potem dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Jak zbudować drugi tryb warunkowy 🧱
Drugi tryb warunkowy do dawania rad: if I were you 💡
Drugi tryb warunkowy do marzeń i gdybania 💭
Drugi tryb warunkowy o tym, co jest teraz nieprawdą 🚫
Dwa błędy w drugim trybie warunkowym, które słychać od razu 🚧
Was czy were? I co z could i might 🔧
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć drugi tryb warunkowy?
Kluczowe wnioski

Koleżanka pyta, czy przyjąć pracę w innym mieście. Nie wiesz, co jej powiedzieć, bo to nie Twoje życie. Ale angielski ma na tę okazję gotowe zdanie, które pada tysiące razy dziennie: If I were you, I’d take it. Na Twoim miejscu bym ją wziął. Cały drugi tryb warunkowy w sześciu słowach.

Jak zbudować drugi tryb warunkowy 🧱

Drugi tryb warunkowy służy do gdybania. A gdyby coś tam, to coś tam. Tyle że to nie jest prawda, więc sorry, zostaje nam tylko gdybać. W części z warunkiem stoi if i Past Simple. W części ze skutkiem would i czasownik w podstawowej formie. W mowie would prawie zawsze skraca się do 'd, więc usłyszysz I’d, you’d, we’d. I jeszcze jeden szczegół: przy I, he, she, it klasycznie mówi się were, nie was. If I were, if she were.

If I had more time, I’d travel more.

Gdybym miał więcej czasu, więcej bym podróżował.

I’d travel more if I had more time.

To samo odwrotnie, już bez przecinka.

I wouldn’t do that if I were you.

Przeczenie: na Twoim miejscu bym tego nie robił.

What would you do if you lost your job?

Pytanie: co byś zrobił, gdybyś stracił pracę?

if gdybywarunek czas przeszłyskutek z wouldabc tu wstawiasz swoje słowa

Drugi tryb warunkowy do dawania rad: if I were you 💡

Zaczynamy od zastosowania, które jest tak naprawdę najbardziej praktyczne. Kiedy komuś doradzasz, po angielsku rzadko mówisz „musisz” albo „powinieneś”. Dużo naturalniej brzmi postawienie się na czyimś miejscu. If I were you to grzeczny sposób, żeby powiedzieć, co myślisz, i nikomu niczego nie narzucać. Jeśli z całego tekstu zapamiętasz jedno zdanie, niech to będzie to.

If I were you, I’d take it. Na Twoim miejscu bym to wziął.
If I were you, I’d talk to her. Na Twoim miejscu bym z nią porozmawiał.
I wouldn’t do that if I were you. Na Twoim miejscu bym tego nie robił.
If I were you, I’d wait a few days. Na Twoim miejscu poczekałbym kilka dni.
I’d see a doctor if I were you. Na Twoim miejscu poszedłbym do lekarza.
If I were in your shoes, I’d say no. Na Twoim miejscu bym odmówił.

Drugi tryb warunkowy do marzeń i gdybania 💭

Drugie zastosowanie to rozmowy, które wszyscy lubimy: co by było, gdyby. Gdybym wygrał na loterii, gdybym nie musiał pracować, gdybym znał pięć języków. To są ulubione pytania na imprezach i, nie ukrywajmy, ulubione pytania egzaminatorów. Drugi tryb warunkowy pozwala o tym gadać godzinami i przy okazji mówi o Tobie więcej niż CV.

If I had more time, I’d travel more. Gdybym miał więcej czasu, więcej bym podróżował.
If I won the lottery, I’d quit my job. Gdybym wygrał na loterii, rzuciłbym pracę.
If I lived by the sea, I’d swim every day. Gdybym mieszkał nad morzem, pływałbym codziennie.
What would you do if you had a million dollars? Co byś zrobił, gdybyś miał milion dolarów?
If I could live anywhere, I’d choose Italy. Gdybym mógł mieszkać gdziekolwiek, wybrałbym Włochy.
If I spoke perfect English, I’d work abroad. Gdybym mówił perfekcyjnie po angielsku, pracowałbym za granicą.
If I didn’t have to work, I’d read all day. Gdybym nie musiał pracować, czytałbym cały dzień.
Where would you go if you could go anywhere? Dokąd byś pojechał, gdybyś mógł pojechać gdziekolwiek?

If I ___ you, I’d take it.

am
were
would be

W drugim trybie warunkowym po if stoi czas przeszły, z I klasycznie were.

If I won the lottery, I ___ my job.

will quit
quit
’d quit

W drugiej części jest would, skracane do 'd.

Zapytaj: co byś zrobił, gdybyś miał milion dolarów?

What would you do if you had a million dollars?

Drugi tryb warunkowy o tym, co jest teraz nieprawdą 🚫

Trzecie zastosowanie jest najbliżej codzienności. Mówisz o czymś, czego w tej chwili nie masz albo co nie jest prawdą, i o tym, co by z tego wynikało. Nie znam jego numeru, więc nie zadzwonię. Gdybym znał, zadzwoniłbym. To jest dokładnie ten sam drugi tryb warunkowy, tylko bez loterii i milionów. I właśnie w takich zwykłych zdaniach przydaje się najczęściej.

If I knew his number, I’d call him. Gdybym znał jego numer, zadzwoniłbym do niego.
I’d come if I had time. Przyszedłbym, gdybym miał czas.
If she lived closer, we’d see her more often. Gdyby mieszkała bliżej, widywalibyśmy ją częściej.
If I had a car, I’d drive you. Gdybym miał samochód, zawiózłbym Cię.
If it weren’t so cold, we’d go for a walk. Gdyby nie było tak zimno, poszlibyśmy na spacer.
I’d help you if I could. Pomógłbym Ci, gdybym mógł.
If I weren’t so tired, I’d go out. Gdybym nie był taki zmęczony, wyszedłbym gdzieś.
He’d be happier if he changed jobs. Byłby szczęśliwszy, gdyby zmienił pracę.

Dwa błędy w drugim trybie warunkowym, które słychać od razu 🚧

Pierwszy błąd to would w części z if. Po polsku mamy „gdybym miał”, po angielsku aż się prosi o „if I would have”. A zasada jest taka sama jak we wszystkich trybach warunkowych: po if nie ma would. Mówisz if I had, a would zostawiasz na drugą połowę zdania.

Drugi błąd to mylenie drugiego trybu z trzecim. If I knew znaczy „gdybym wiedział teraz”. If I had known znaczy „gdybym wiedział wtedy”. Jedno słowo, a zmienia moment, o którym mówisz. Jeśli gdybasz o tym, co jest teraz, zostajesz w drugim trybie. Jeśli żałujesz czegoś, co już było, to jest sprawa dla tekstu trzeci tryb warunkowy.

Was czy were? I co z could i might 🔧

Dwa dopowiedzenia, żeby nic Cię nie zaskoczyło. W szkole uczą if I were i tak jest najbezpieczniej, zwłaszcza w if I were you. Ale w zwykłej rozmowie usłyszysz też if I was i nikt się nie skrzywi. Druga rzecz: zamiast would możesz wstawić could, gdy mówisz o możliwości, albo might, gdy nie jesteś pewien skutku.

If I had more money, I could buy a house. Gdybym miał więcej pieniędzy, mógłbym kupić dom.
If you asked her, she might say yes. Gdybyś ją zapytał, może by się zgodziła.
If I was rich, I’d travel the world. Gdybym był bogaty, podróżowałbym po świecie.
We could go out if you weren’t so busy. Moglibyśmy gdzieś wyjść, gdybyś nie był taki zajęty.

Które zdanie jest poprawne?

If I would have time, I’d come.
If I had time, I’d come.
If I have time, I’d come.

Po if stoi Past Simple, bez would.

„If I knew his number, I’d call him” mówi o:

przeszłości
teraźniejszości, która jest nieprawdą
pewnej przyszłości

Drugi tryb warunkowy opisuje nierealną teraźniejszość: nie znam numeru.

Powiedz: pomógłbym Ci, gdybym mógł.

I’d help you if I could.

Pytania, które padają najczęściej

Kiedy używamy drugiego trybu warunkowego?

Gdy mówimy o sytuacji nierealnej albo mało prawdopodobnej w teraźniejszości lub przyszłości: If I won the lottery, I’d quit my job. Także do rad: If I were you, I’d wait.

Jak zbudowany jest drugi tryb warunkowy?

If i Past Simple w części z warunkiem, would i czasownik w podstawowej formie w części ze skutkiem.

Dlaczego w drugim trybie warunkowym jest czas przeszły?

Czas przeszły nie oznacza tu przeszłości, tylko dystans od rzeczywistości. Pokazuje, że mówisz o czymś wyobrażonym.

Czym różni się drugi tryb warunkowy od pierwszego?

Pierwszy mówi o tym, co realnie może się zdarzyć: If it rains, we’ll stay home. Drugi o tym, co tylko sobie wyobrażasz: If it rained every day, I’d move.

Jak ćwiczyć drugi tryb warunkowy?

Drugi tryb warunkowy ćwiczy się przyjemnie, bo polega na gdybaniu, a to każdy robi i tak. Weź trzy początki i dokończ je na głos: If I had a free week, I’d…, If I could change one thing, I’d…, If I were you, I’d….

Ten ostatni ćwicz na prawdziwych sprawach. Ktoś w pracy narzeka, znajomy nie wie, co wybrać, w serialu bohater robi głupotę. Za każdym razem dopowiedz w myślach, co byś zrobił na jego miejscu. Po kilku dniach If I were you wychodzi samo, a razem z nim cała konstrukcja.

Wszystkie cztery tryby obok siebie masz w przeglądzie tryby warunkowe.

Kluczowe wnioski

Drugi tryb warunkowy to gdybanie o teraźniejszości albo przyszłości.
Budowa: if i Past Simple, potem would. Po if nie ma would.
Czas przeszły nie oznacza tu przeszłości, tylko to, że sytuacja jest wyobrażona.
If I were you, I’d… to najczęstszy sposób dawania rad po angielsku.
Zamiast would mogą stać could i might.