Gramatyka

Dopełniacz saksoński: kiedy 's, kiedy s’, a kiedy of

Gramatyka angielska
Rzeczowniki
dopełniacz saksoński

QuickSpeak Resources8 min czytania

Jesteś na imprezie i ktoś pyta, czyja to kurtka na krześle. Odpowiadasz: It’s Tom’s. Dwa słowa, a w środku siedzi cały dopełniacz saksoński. Apostrof i s, które mówią „należy do Toma”. Po polsku odmieniamy imię („Toma”), po angielsku doklejamy ’s i gotowe.

Nazwa brzmi jak coś z lekcji historii, a nie z rozmowy. I trochę tak jest, bo „saksoński” odsyła do staroangielskiego. Dla Ciebie liczy się tylko to, że jak w podręczniku albo w ćwiczeniach zobaczysz „dopełniacz saksoński”, to wiesz, że chodzi o ’s. Tyle teorii.

Zasada podstawowa zmieści się na karteczce: osoba plus ’s plus rzecz. Tom’s car, my mom’s phone, the dog’s bowl. Do tego kilka sytuacji, w których apostrof wędruje za s, i jedna, w której zwykle mówisz of. Każde zdanie możesz odsłuchać, a tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Dopełniacz saksoński w jednym schemacie 🧩
Jak to wymówić: s, z czy iz? 🔊
Imiona na s, para właścicieli i at the doctor's 🏠
's czy of: osoba czy rzecz? ⚖️
Dopełniacz saksoński na teście: osobna gra 🎯
Dopełniacz saksoński w rozmowie: scenka po imprezie 🎉
Najczęstsze błędy z dopełniaczem saksońskim
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć dopełniacz saksoński?
Kluczowe wnioski
Źródła

Kto? + ’s + co? Tom’s car to samochód Toma. Liczba mnoga zakończona na s dostaje sam apostrof: my parents’ house. Przy rzeczach i pojęciach zwykle zamiast ’s mówisz of: the end of the movie.

Dopełniacz saksoński w jednym schemacie 🧩

Jedna osoba: 's

Tom’s car

This is Tom’s car. To jest samochód Toma.

Kilka osób, liczba mnoga na s: s’

my parents’ house

We’re having dinner at my parents’ house. Jemy kolację w domu moich rodziców.

Liczba mnoga bez s: 's

the children’s toys

The children’s toys are everywhere. Zabawki dzieci są wszędzie.

kto: właściciel apostrof, czasem z s co: rzecz, która należy

Zauważ, że kolejność jest odwrotna niż po polsku. Mówimy „samochód Toma”, a po angielsku najpierw właściciel, potem rzecz: Tom’s car. Jeśli zaczniesz od rzeczy, nie wyjdzie Ci żadna wersja z ’s.

Is this your sister’s bike? To rower Twojej siostry?
My boss’s office is on the third floor. Biuro mojego szefa jest na trzecim piętrze.
The dog’s name is Max. Pies ma na imię Max.
I’m wearing my brother’s jacket. Mam na sobie kurtkę brata.
The girls’ room is upstairs. Pokój dziewczyn jest na górze.
Women’s shoes are on the second floor. Buty damskie są na drugim piętrze.

Jak to wymówić: s, z czy iz? 🔊

Końcówkę ’s wymawiasz tak samo jak końcówkę liczby mnogiej. Po bezdźwięcznym dźwięku jak p, t, k brzmi „s”. Po dźwięcznym jak n, m, d albo samogłosce brzmi „z”. Po syczących dźwiękach jak s, z, sz, cz, dż dochodzi cała sylaba „iz”. Posłuchaj:

„s”	„z”	„iz”
Mark’s	John’s	George’s
Kate’s	Anna’s	Alex’s
the cat’s	the dog’s	my boss’s

That’s Mark’s laptop. To laptop Marka.
I love John’s new haircut. Uwielbiam nową fryzurę Johna.
We’re going to George’s party. Idziemy na imprezę George’a.

Imiona na s, para właścicieli i at the doctor’s 🏠

James’s czy James’?

Przy imionach zakończonych na s możesz napisać James’s albo James’. Obie wersje są w użyciu, a słowniki i style redakcyjne nie są tu zgodne. Ważniejsze jest to, jak to brzmi: najczęściej i tak słychać dodatkowe „iz”, czyli „dżejmsiz”. Wybierz jedną wersję i trzymaj się jej w całym tekście.

Tom and Anna’s: wspólne czy osobne?

Jeśli coś należy do dwóch osób razem, ’s stoi tylko na końcu. Jeśli każdy ma swoje, każdy dostaje swoje ’s.

wspólne: 's na końcu

osobne: 's przy każdym

Tom and Anna’s flat is tiny. Mieszkanie Toma i Anny jest maleńkie.

Tom’s and Anna’s phones are the same. Telefony Toma i Anny są takie same.

Jedno mieszkanie na dwoje, dwa osobne telefony.

At the doctor’s, at Tom’s: miejsce bez słowa „dom”

Często rzecz po ’s w ogóle znika, bo wiadomo, o co chodzi. At Tom’s to „u Toma”, at the doctor’s to „u lekarza”, at the hairdresser’s to „u fryzjera”. Po polsku robimy to samo, kiedy mówimy „u Toma” bez dodawania „w domu”.

Let’s meet at Tom’s. Spotkajmy się u Toma.
I was at the dentist’s all morning. Cały ranek byłem u dentysty.
Whose umbrella is this? It’s Kate’s. Czyj to parasol? Kate.

’s czy of: osoba czy rzecz? ⚖️

Dopełniacz saksoński najlepiej czuje się przy ludziach, zwierzętach, krajach, firmach i grupach ludzi. Przy rzeczach i pojęciach Anglik zwykle wybiera of. To nie jest żelazna reguła, raczej to, co brzmi naturalnie.

’s: ktoś

of: coś

my friend’s name imię mojego przyjaciela

the name of the street nazwa ulicy

Osoba dostaje 's, ulica dostaje of.

the company’s success sukces firmy

the end of the movie koniec filmu

Firma to ludzie, więc 's. Film to rzecz, więc of.

Poland’s capital stolica Polski

the top of the mountain szczyt góry

Kraje często dostają 's.

Jest jeszcze jedna grupa, w której ’s pasuje do rzeczy: czas. Today’s news, tomorrow’s meeting, a week’s holiday, two hours’ drive. Tu ’s jest normą, a of brzmi sztucznie.

Did you read today’s news? Czytałeś dzisiejsze wiadomości?
I need a week’s rest. Potrzebuję tygodnia odpoczynku.
It’s about two hours’ drive from here. To jakieś dwie godziny jazdy stąd.

🤓 Dla nerdów: skąd ten apostrof i czemu „saksoński”? W staroangielskim wiele rzeczowników w dopełniaczu dostawało końcówkę -es, i to jest właśnie ta „saksońska” część nazwy. Z czasem samo e przestało być słychać, a drukarze, wzorując się na francuskich zwyczajach, wstawili w jego miejsce apostrof¹. Czyli apostrof w Tom’s to ślad po literze, która zniknęła. W XVI i XVII wieku krążyło też przekonanie, że ’s to skrót od his, i pisano na przykład St. James his park. Ładna teoria, tylko nieprawdziwa: to była ludowa etymologia¹. A jak chcesz sprawdzić to na żywo, to w Londynie do dziś jest St James’s Park, z apostrofem i dodatkowym s.

Dopełniacz saksoński na teście: osobna gra 🎯

Zadania z ’s prawie zawsze sprawdzają jedno: gdzie postawić apostrof. Nie musisz czuć języka, wystarczy, że zadasz sobie dwa pytania o właściciela.

Właściciel to rzecz albo pojęcie (ulica, film, góra)?
tak
of
the end of the story koniec historii
Właściciel to jedna osoba albo liczba mnoga bez s (children, men)?
tak
’s
the children’s room pokój dzieci
Właściciel to liczba mnoga zakończona na s (parents, girls)?
tak
s’
my parents’ car samochód moich rodziców
’s
my sister’s phone telefon mojej siostry

Dopełniacz saksoński w rozmowie: scenka po imprezie 🎉

Zobacz, jak ’s wraca w krótkiej rozmowie przy sprzątaniu.

Whose jacket is this?Czyja to kurtka?

Kiedy tego używasz

Rano po imprezie, sprzątasz z przyjaciółką.

Przykładowa rozmowa

Anna Whose jacket is this? Czyja to kurtka?

Ty I think it’s Tom’s. He left in a hurry. Chyba Toma. Wychodził w pośpiechu.

Anna And these keys? A te klucze?

Ty Those are my parents’. I borrowed their car. To klucze moich rodziców. Pożyczyłem ich auto.

Anna Oh no. And the children’s toys are all over the kitchen. O nie. A zabawki dzieci są w całej kuchni.

Ty Let’s just have breakfast at Tom’s and clean later. Chodźmy na śniadanie do Toma, posprzątamy później.

This is my ___ room. She’s sixteen.

sister’s
sisters’
sisters

Jedna siostra: sister’s.

My ___ house is near the lake. They retired last year.

parents’
parent’s
parents’s

Rodzice to liczba mnoga na s, więc sam apostrof.

The ___ playground is closed.

children’s
childrens’
childs’

Children to liczba mnoga bez s, więc 's.

I didn’t like ___.

the end of the movie
the movie’s end of
the end’s movie

Film to rzecz, więc of.

See you at ___ tonight!

Tom’s
Tom
Toms

„U Toma” to at Tom’s.

Did you see ___ news?

today’s
todays’
of today

Wyrażenia czasu: today’s.

Powiedz, że to telefon Twojego brata.

It’s my brother’s phone.

Najczęstsze błędy z dopełniaczem saksońskim

Polska kolejność. The car of Tom rozumie każdy, ale nikt tak nie mówi. Mówisz Tom’s car.
Apostrof w zwykłej liczbie mnogiej. I have two cat’s to błąd. Liczba mnoga to two cats, apostrof tylko przy „czyj”.
Apostrof po złej stronie s. my parent’s house to dom jednego rodzica. Dom obojga to my parents’ house.
Its z apostrofem. The dog wagged it’s tail to błąd. It’s znaczy „it is”, „jego” przy rzeczach i zwierzętach to its.
’s przy rzeczach. the table’s leg nie jest błędem, ale the leg of the table albo the table leg brzmią naturalniej.

Pytania, które padają najczęściej

Co to jest dopełniacz saksoński?

To końcówka ’s albo sam apostrof, które mówią, do kogo coś należy: Tom’s car, my parents’ house. Po polsku odpowiada jej dopełniacz („Toma”, „rodziców”).

Kiedy 's, a kiedy s’?

’s przy jednej osobie i przy liczbie mnogiej bez s (children’s). Sam apostrof po s przy liczbie mnogiej zakończonej na s (parents’).

James’s czy James’?

Obie wersje są w użyciu. W wymowie najczęściej słychać dodatkowe „iz”. Ważne, żeby w jednym tekście trzymać się jednej wersji.

Kiedy 's, a kiedy of?

’s przy ludziach, zwierzętach, krajach, firmach i wyrażeniach czasu. Of przy rzeczach i pojęciach: the end of the film, the name of the street.

Co znaczy at the doctor’s?

„U lekarza”. Słowo typu office albo house znika, bo wiadomo, o co chodzi. Tak samo at Tom’s, czyli „u Toma”.

Jak ćwiczyć dopełniacz saksoński?

Rozejrzyj się po mieszkaniu i opowiedz na głos, czyje są rzeczy: That’s my partner’s mug. Those are the kids’ shoes. This is my mom’s old lamp. Potem pomyśl o trzech miejscach, w których byłeś w tym miesiącu: I was at the dentist’s, at Kate’s and at my parents’. Na koniec przerób ćwiczenia z dopełniaczem saksońskim. Przy słowach typu „mój”, „jej”, „ich” przyda Ci się tekst o zaimkach dzierżawczych.

Kluczowe wnioski

Właściciel + ’s + rzecz: Tom’s car, the dog’s bowl.
Liczba mnoga na s dostaje sam apostrof: my parents’ house.
Liczba mnoga bez s dostaje ’s: the children’s toys.
Przy rzeczach i pojęciach zwykle of: the end of the movie. Przy czasie ’s: today’s news.
At Tom’s, at the doctor’s: miejsce, gdzie słowo „dom” czy „gabinet” znika.

Źródła

Wikipedia. Hasło „English possessive”, sekcja o historii (staroangielskie -es, apostrof w miejscu e, forma z his). en.wikipedia.org