Some czy any? Prosta zasada i dwa wyjątki, które słyszysz codziennie

1. Gramatyka angielska
2. Rzeczowniki
3. some i any

QuickSpeak Resources·7 min czytania

Jesteś u znajomych. Gospodarz pyta: Would you like some coffee? Ty odpowiadasz: Yes, please. Do you have any milk? W dwóch zdaniach padło i some, i any, a oba znaczą mniej więcej „trochę”. Some czy any to jedna z tych par, przy których Polak zatrzymuje się w pół zdania, a Anglik wybiera bez myślenia.

Spokojnie, zasada jest krótka. W zdaniach twierdzących mówisz some, w pytaniach i przeczeniach any. To pokrywa jakieś dziewięć na dziesięć sytuacji. Do tego dochodzą dwa wyjątki, które słyszysz na co dzień, i tyle.

W podręczniku to wszystko ląduje w rozdziale „określniki ilości”, co brzmi, jakby ktoś miał mierzyć kawę linijką. W praktyce chodzi o to, jak powiedzieć „trochę”, „jakieś” i „żadne”. Każde zdanie możesz odsłuchać, a tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Some w zdaniach twierdzących: I have some time. Any w pytaniach i przeczeniach: Do you have any time?, I don’t have any time. Obie formy działają i z rzeczami, które liczysz, i z tymi, których nie liczysz.

Some czy any: zasada w trzech zdaniach ☕

Zauważ, że some i any pasują do wszystkiego: do znajomych, których liczysz, i do czasu, którego nie liczysz. Tym różnią się od pary much czy many, gdzie właśnie policzalność decyduje.

• There’s some milk in the fridge. W lodówce jest trochę mleka.
• There isn’t any milk left. Nie zostało już mleka.
• Is there any milk? Jest jakieś mleko?
• I bought some apples. Kupiłem trochę jabłek.
• We don’t have any plans tonight. Nie mamy dziś żadnych planów.

Po polsku some często w ogóle nie tłumaczymy. I bought some bread to po prostu „kupiłem chleb”. Za to po angielsku samo I bought bread też jest dobre, tylko brzmi ogólniej.

Wyjątek 1: Would you like some? Pytanie, które jest propozycją 🍪

Tu łamiemy zasadę z pierwszej części i robimy to codziennie. Kiedy coś proponujesz albo o coś prosisz, w pytaniu stoi some. Dlaczego? Bo spodziewasz się odpowiedzi „tak”. Any brzmi jak prawdziwe pytanie, a some jak gest.

• Would you like some tea? Napijesz się herbaty?
• Can I get some water, please? Mogę prosić wodę?
• Could you give me some advice? Możesz mi coś doradzić?

Wyjątek 2: any w znaczeniu „jakikolwiek” 🎲

Any w zdaniu twierdzącym też się zdarza, ale wtedy zmienia sens. Znaczy „jakikolwiek, obojętnie który”. Najczęściej usłyszysz go w zdaniach typu „dzwoń o każdej porze” albo „weź którykolwiek”.

• Call me any time. Dzwoń o każdej porze.
• Take any seat you like. Usiądź, gdzie chcesz.
• Any bus from here goes downtown. Każdy autobus stąd jedzie do centrum.
• You can ask me anything. Możesz mnie zapytać o cokolwiek.

🤓 Dla nerdów: any to w środku „jeden” Słowo any pochodzi od staroangielskiego ǣniġ, a to od słowa „jeden” z dopiskiem przypominającym nasze „-owy”¹. Czyli any to dosłownie „choćby jeden”. Teraz widać, czemu tak dobrze pasuje do przeczeń: I don’t have any to „nie mam ani jednego”. Rodzinę widać do dziś w niemieckim, gdzie „jeden” to ein, a „jakiś” to einige. Tego nie musisz pamiętać, ale przyznaj, że ładnie się układa.

Someone, anything, nowhere: ta sama zasada w złożeniach 🧩

Z some, any, no i every robi się całe rodziny słów: ktoś, coś, gdzieś. Reguła jest ta sama co wyżej. Twierdzenie some-, pytanie i przeczenie any-.

• Someone is at the door. Ktoś jest przy drzwiach.
• Is anyone home? Jest ktoś w domu?
• I didn’t see anything. Nic nie widziałem.
• I saw nothing. Nic nie widziałem.
• Let’s go somewhere warm. Jedźmy gdzieś, gdzie jest ciepło.

Zwróć uwagę na czwarte i trzecie zdanie. Po polsku mówimy „nic nie widziałem”, z dwoma przeczeniami. Po angielsku przeczenie jest jedno: albo didn’t… anything, albo nothing. I didn’t see nothing usłyszysz w piosenkach i w potocznej mowie niektórych regionów, ale w szkole i w pracy to błąd.

Some i any na teście: osobna gra 🎯

Test z some i any to jedna z najprostszych rzeczy do ogarnięcia. Patrzysz na resztę zdania, nie na lukę. Czy jest not albo n’t? Czy jest znak zapytania? I czy pytanie nie jest przypadkiem propozycją z Would you like albo Can I have?

1. Zdanie zaczyna się od Would you like albo Can I have?

   tak

   some

   Would you like some juice? Napijesz się soku?

   nie

2. Jest not, n’t, never albo znak zapytania?

   tak

   any

   We didn’t buy any bread. Nie kupiliśmy chleba.

   nie

3. Zdanie twierdzące i chodzi o „jakikolwiek”?

   tak

   any

   Come any day you want. Przyjdź, kiedy chcesz.

   nie

4. some

   I need some help. Potrzebuję pomocy.

Some i any w rozmowie: scenka w kuchni 🍳

Zobacz, jak w jednej krótkiej rozmowie przewijają się wszystkie zasady z tego tekstu.

Najczęstsze błędy z some i any

• Podwójne przeczenie. I don’t have nothing to kalka z polskiego. Mówisz I don’t have anything albo I have nothing.
• Any w propozycji. Would you like any tea? brzmi, jakbyś sprawdzał, a nie częstował. Przy propozycji mów some.
• Some w przeczeniu. I don’t have some money to błąd. W przeczeniu any: I don’t have any money.
• Somebody w pytaniu, kiedy pytasz naprawdę. Is somebody home? nie jest błędem, ale brzmi, jakbyś zakładał, że ktoś jest. Neutralne pytanie to Is anybody home?
• No z czasownikiem w przeczeniu. There isn’t no milk to podwójne przeczenie. Albo There isn’t any milk, albo There’s no milk.

Pytania, które padają najczęściej

Jak ćwiczyć some i any?

Otwórz szafkę w kuchni i opowiedz na głos, co tam jest, a czego brakuje. There’s some rice. There isn’t any pasta. Is there any sugar? Potem poczęstuj kogoś w wyobraźni: Would you like some…? Po kilku takich rundkach przerób ćwiczenia z some i any. Przy opisywaniu, co gdzie jest, przyda Ci się też there is i there are.

Kluczowe wnioski

• Some w twierdzeniach, any w pytaniach i przeczeniach.
• Propozycja i prośba to wyjątek: Would you like some?, Can I have some?
• Any w twierdzeniu znaczy „jakikolwiek”: Call me any time.
• Someone, anything, nowhere działają według tej samej zasady.
• Po angielsku przeczenie jest jedno: I don’t have anything albo I have nothing.

Źródła

1. Wiktionary. Hasło „any”, etymologia. en.wiktionary.org

Polecane dla Ciebie

Gramatyka

Pytania w Present Perfect: Have you ever…? i reszta

Poznajesz kogoś w hostelu i po trzech minutach pada klasyk: Have you ever been to Japan? To jest najpopularniejsze z pytań w…

7 min czytaniaCzytaj

Kurs QuickSpeak

Zacznij mówić po angielsku w 30 dni

Aktywator Mowy: codzienny trening mówienia na 15 minut. Krótkie historie, nagrania native speakerów i Twoje własne zdania na głos.

15 min dziennieSprawdź

Gramatyka

Zaimki zwrotne: myself, yourself i kiedy ich nie używać

Goście zachwycają się ciastem, a Ty mówisz z dumą: I made it myself! To myself to jeden z zaimków zwrotnych, czyli słów…

6 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Pytania pośrednie: Could you tell me where…? bez stresu

Stoisz na ulicy w obcym mieście i chcesz zapytać przechodnia o stację. Where is the station? brzmi trochę jak przesłuchanie. Dlatego mówisz:…

7 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Przysłówki częstotliwości: always, usually, never i reszta

Ktoś pyta: Do you work out? A Ty chcesz uczciwie odpowiedzieć „no... czasami. Rzadko. Dobra, prawie nigdy”. Do tego właśnie służą przysłówki…

6 min czytaniaCzytaj

Kurs QuickSpeak

Angielski z piosenek, które zostają w głowie

QuickSpeak Music: 10 piosenek pełnych gotowych zdań z życia. Posłuchaj pierwszej i zrób ćwiczenia, które zamieniają ją we własne wypowiedzi.

Darmowe demoPosłuchaj

Gramatyka

Too i enough: za dużo, za mało i w sam raz po angielsku

Przymierzasz kurtkę i od razu wiesz, że coś jest nie tak. Mówisz: It's too big. Bierzesz mniejszą: It's not big enough. Too…

7 min czytaniaCzytaj

Gramatyka

Liczba mnoga w angielskim: -s, -es i wyjątki w zdaniach

Stoisz na targu w Londynie i chcesz kupić jabłka. Mówisz Two apple, please i sprzedawca się uśmiecha, bo zabrakło jednej literki. Two…

7 min czytaniaCzytaj