Gramatyka

Przedimki a, an, the – kiedy który i kiedy żaden

Przedimki to te trzy malutkie słowa, a, an i the, które Polakom psują krew bardziej niż wszystkie czasy razem wzięte. Powód jest prosty: po polsku ich nie ma. Mówimy „kupiłem samochód” i nikt nie pyta, czy jakiś, czy ten konkretny.

No i właśnie o to chodzi w całym temacie. Przedimek mówi rozmówcy jedną rzecz: czy on wie, o którą rzecz chodzi, czy nie. A car to jakiś samochód, pierwszy raz o nim słyszysz. The car to ten, o którym już obaj wiemy. Tyle. Reszta to szczegóły i trochę stałych zwrotów.

I od razu coś na pocieszenie: błąd w przedimku prawie nigdy nie przeszkadza w zrozumieniu. Niżej masz przedimki sprowadzone do trzech pytań, a potem zdania, w których słychać, jak to działa. Tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Przedimki a, an, the: trzy pytania, które rozstrzygają 🧭
Przedimek a i an: jakiś, jeden z wielu 🅰️
Przedimek the: ten, o którym oboje wiemy 🎯
Kiedy przedimka nie ma wcale 🚫
Stałe zwroty z przedimkami i bez: tego nie zgadniesz 🧩
Trzy błędy w przedimkach, które słychać najczęściej 🚧
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć przedimki?
Kluczowe wnioski

Mówisz znajomemu: I bought the car. On robi wielkie oczy: który samochód? Mówiłeś mi o jakimś? Chciałeś tylko powiedzieć, że kupiłeś auto. A wyszło, jakbyście od miesiąca rozmawiali o jednym, konkretnym. Wystarczyło I bought a car.

Przedimki a, an, the: trzy pytania, które rozstrzygają 🧭

Zamiast listy stu reguł, trzy pytania. Zadajesz je po kolei, kiedy przed rzeczownikiem nie wiesz, co postawić. Pierwsze: czy rozmówca wie, o którą rzecz chodzi? Jeśli tak, to the. Drugie: jeśli nie wie, to czy da się tę rzecz policzyć i czy jest jedna? Wtedy a albo an. Trzecie: jeśli mówisz ogólnie, o rzeczach w liczbie mnogiej albo o czymś niepoliczalnym, to nie stawiasz nic.

I bought a car.

Jakiś samochód. Mówisz o nim pierwszy raz.

The car is red.

Ten samochód, o którym przed chwilą była mowa.

I like cars.

Samochody w ogóle. Bez przedimka.

I need money.

Coś niepoliczalnego, ogólnie. Bez przedimka.

przedimek rzeczownik abc tu wstawiasz swoje słowa

Przedimek a i an: jakiś, jeden z wielu 🅰️

A i an to ten sam przedimek w dwóch wersjach. Stawiasz go przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, kiedy mówisz o czymś po raz pierwszy albo kiedy chodzi o „jakiś”, „jeden z wielu”. O tym, czy a, czy an, decyduje dźwięk, nie litera. Przed dźwiękiem samogłoski an: an apple, an hour, bo h jest tu nieme. Przed dźwiękiem spółgłoski a: a car, a university, bo zaczyna się od „j”. No i zawody: po angielsku zawsze z przedimkiem, I’m a teacher.

I have a question. Mam pytanie.
She’s a doctor. Jest lekarką.
Can I have an apple? Mogę prosić jabłko?
I’ll be back in an hour. Wrócę za godzinę.
He works at a university. Pracuje na uniwersytecie.
We need a bigger table. Potrzebujemy większego stołu.
It was a great idea. To był świetny pomysł.
I go to the gym twice a week. Chodzę na siłownię dwa razy w tygodniu.

Przedimek the: ten, o którym oboje wiemy 🎯

The stawiasz wtedy, gdy rozmówca wie, o którą rzecz chodzi. Bo już o niej była mowa. Bo jest tylko jedna: the sun, the president. Bo wynika to z sytuacji: Can you close the door?, a w pokoju są jedne drzwi. The pasuje do wszystkiego, do liczby pojedynczej, mnogiej i do rzeczy niepoliczalnych. I jeszcze dwa stałe miejsca: przed stopniem najwyższym, the best, i przed liczebnikami porządkowymi, the first.

I saw a movie. The movie was great. Obejrzałem film. Ten film był świetny.
Can you close the door? Możesz zamknąć drzwi?
The sun is very strong today. Słońce jest dziś bardzo mocne.
Where’s the bathroom? Gdzie jest toaleta?
It’s the best pizza in town. To najlepsza pizza w mieście.
Take the first street on the left. Skręć w pierwszą ulicę w lewo.
Did you get the email I sent you? Dostałeś maila, którego Ci wysłałem?
The kids are at school. Dzieci są w szkole.

She’s ___ doctor.

a
the
bez przedimka

Zawody po angielsku zawsze z a albo an.

I’ll be back in ___ hour.

H w hour jest nieme, więc słowo zaczyna się od dźwięku samogłoski.

Can you close ___ door?

Oboje wiecie, o które drzwi chodzi.

Powiedz, że masz pytanie.

I have a question.

Kiedy przedimka nie ma wcale 🚫

Trzecia możliwość to brak przedimka i, nie ukrywajmy, to ona myli najbardziej, bo po dwóch poprzednich sekcjach człowiek chce wstawiać a albo the wszędzie. Nic nie stawiasz, kiedy mówisz o czymś ogólnie: o rzeczach w liczbie mnogiej albo o czymś niepoliczalnym. Lubię psy, potrzebuję czasu, kawa jest droga. Bez przedimka są też imiona, większość krajów i miast, języki, posiłki i sporty.

I love dogs. Uwielbiam psy.
I need time. Potrzebuję czasu.
Coffee is expensive here. Kawa jest tu droga.
She speaks English and Spanish. Mówi po angielsku i hiszpańsku.
I live in Poland. Mieszkam w Polsce.
We had dinner at eight. Zjedliśmy kolację o ósmej.
He plays tennis on Sundays. Gra w tenisa w niedziele.
Life is short. Życie jest krótkie.

Są wyjątki wśród krajów, które mają w nazwie słowo typu „stany” albo „królestwo”: the United States, the United Kingdom, the Netherlands. Po prostu warto je znać.

Stałe zwroty z przedimkami i bez: tego nie zgadniesz 🧩

I ostatnia grupa, czyli zwroty, w których przedimek po prostu jest albo go nie ma, i żadne trzy pytania tu nie pomogą. To się po prostu mówi. Najlepiej brać je w całości, razem ze zdaniem. Zwróć uwagę na go to school i go to the school. Pierwsze znaczy chodzić do szkoły jako uczeń. Drugie: iść do budynku szkoły, na przykład na zebranie.

I go to work by car. Jeżdżę do pracy samochodem.
She’s at home. Jest w domu.
He’s in the hospital. Jest w szpitalu.
I go to bed at eleven. Kładę się spać o jedenastej.
I listen to the radio in the morning. Rano słucham radia.
She plays the piano. Gra na pianinie.
What do you do in the evening? Co robisz wieczorem?
I have a headache. Boli mnie głowa.

I love ___ dogs. (psy w ogóle)

the
a
bez przedimka

Mówisz ogólnie, w liczbie mnogiej, więc bez przedimka.

She speaks ___ English.

the
an
bez przedimka

Języki są bez przedimka.

He lives in ___ United States.

the
a
bez przedimka

Kraje ze słowem „stany” w nazwie mają the.

Powiedz, że jeździsz do pracy samochodem.

I go to work by car.

Trzy błędy w przedimkach, które słychać najczęściej 🚧

Brak przedimka przy zawodzie: I am teacher zamiast I’m a teacher.
The przy mówieniu ogólnie: I like the dogs zamiast I like dogs. Z the wychodzi, że lubisz jakieś konkretne psy.
A przed liczbą mnogą albo czymś niepoliczalnym: a informations, a money. Ma być some information, some money.

Pytania, które padają najczęściej

Kiedy używamy a, a kiedy an?

Decyduje dźwięk na początku następnego słowa. Przed samogłoską an: an apple, an hour. Przed spółgłoską a: a car, a university.

Kiedy używamy the?

Gdy rozmówca wie, o którą rzecz chodzi: była już o niej mowa, jest tylko jedna albo wynika to z sytuacji.

Kiedy nie stawiamy przedimka?

Gdy mówimy ogólnie o rzeczach w liczbie mnogiej albo niepoliczalnych (I like music), przed imionami, większością krajów, językami, posiłkami i sportami.

Czy błędy w przedimkach są poważne?

Rzadko przeszkadzają w zrozumieniu. Słychać po nich, że angielski nie jest Twoim pierwszym językiem, ale rozmowa toczy się dalej.

Jak ćwiczyć przedimki?

Przedimków nie da się nauczyć z listy, bo jest za długa i pełna wyjątków. Da się je za to osłuchać. Dlatego najlepsze ćwiczenie to uczenie się rzeczowników zawsze w zdaniu, razem z tym małym słowem przed nimi. Nie „doctor, lekarz”, tylko She’s a doctor.

Drugie ćwiczenie: opowiedz po angielsku swój pokój. There’s a desk. The desk is by the window. On the desk there’s a lamp. Pierwszy raz a, potem the. Po kilku takich rundach ręka sama zaczyna sięgać po właściwy przedimek. Rzeczowniki w gotowych zdaniach masz w tekście rzeczowniki po angielsku.

Ćwiczenia do tego tematu

56 zadań z odpowiedziami i nagraniami, do tego karta pracy PDF do druku z kluczem.

Przedimki a, an, the: ćwiczenia

Kluczowe wnioski

Przedimki mówią, czy rozmówca wie, o którą rzecz chodzi.
A i an: jakiś, pierwszy raz, jedna policzalna rzecz. O wyborze decyduje dźwięk.
The: ten konkretny, znany obu stronom, jedyny.
Bez przedimka: ogólnie, liczba mnoga, rzeczy niepoliczalne, języki, kraje, posiłki.
Stałe zwroty bierz w całości: at home, go to work, in the morning.