Mówisz I think so i rozmówca przez sekundę marszczy brwi. Usłyszał „I sink so”, czyli „chyba tonę”. Zrozumie z kontekstu, ale ta sekunda wraca przy każdym zdaniu z th. Tak wygląda większość problemów z wymową: nie chodzi o akcent jak z filmu, tylko o kilka dźwięków, które zmieniają jedno słowo w inne.
Wymowa angielska jest trudna z jednego prostego powodu: pisze się inaczej, niż się mówi. Do tego angielski ma dźwięki, których w polskim nie ma, i rozróżnia długie i krótkie samogłoski, których polskie ucho na początku nie słyszy. Za to lista problemów jest krótka i u prawie wszystkich Polaków taka sama.
Każdy dźwięk masz tu w parach słów i w zdaniach. Najpierw posłuchaj pod głośnikiem, potem powiedz na głos, potem posłuchaj jeszcze raz. Symbole fonetyczne ze słownika rozpisaliśmy osobno, w tekście fonetyka angielska.
- TH: najsłynniejszy dźwięk angielskiego 👅
- W i V: wino czy winorośl 🍷
- Krótkie i długie samogłoski: ship czy sheep 🚢🐑
- Schwa: najczęstszy dźwięk, którego nikt nie uczy 😶
- Końcówka -ed: worked, played, wanted 🔚
- Końcówka -s: cats, dogs, buses 🐈🐕
- Litery, których nie słychać 🤫
- Akcent w wyrazie: PHOtograph, phoTOgraphy 🎯
- Jak ćwiczyć wymowę angielską w domu 🎧
- Najczęstsze błędy w wymowie angielskiej ⚠️
- Wymowa angielska: najczęstsze pytania ❓
- Kluczowe wnioski
- Wymowa rośnie od mówienia, nie od czytania o niej
TH: najsłynniejszy dźwięk angielskiego 👅
Angielskie th to dwa dźwięki. Oba robisz tak samo: czubek języka lekko między zębami albo tuż za górnymi zębami i wypuszczasz powietrze. W think nie ma głosu, tylko syk powietrza. W this dodajesz głos, jakby lekko brzęczało. Polacy najczęściej zamieniają je na s, f, t albo d i stąd biorą się zabawne pomyłki.
| Z th | Bez th | Co się zmienia |
|---|---|---|
| think | sink | myśleć i tonąć |
| three | tree | trzy i drzewo |
| thank | tank | dziękować i zbiornik, czołg |
| thin | fin | chudy i płetwa |
| they | day | oni i dzień |
| breathe | breeze | oddychać i bryza |
- I think it’s Thursday. Chyba jest czwartek.
- Thanks for everything. Dzięki za wszystko.
- This is the third time. To już trzeci raz.
- They’re over there. Są tam.
Ćwiczenie na start: powiedz powoli th-th-th, z językiem między zębami, a potem całe three. Na początku przesadzaj. W szybkiej mowie język i tak sam się schowa.
W i V: wino czy winorośl 🍷
Angielskie w brzmi jak polskie ł w słowie „łódka”: usta zaokrąglone, bez dotykania zębami warg. V to polskie w: górne zęby dotykają dolnej wargi. Polacy często czytają w jak polskie w i wtedy west zamienia się w vest.
| W | V | Co się zmienia |
|---|---|---|
| wine | vine | wino i winorośl |
| west | vest | zachód i kamizelka |
| wet | vet | mokry i weterynarz |
| while | vile | podczas gdy i podły |
- We went to the vet on Wednesday. W środę byliśmy u weterynarza.
- Very well, thank you. Bardzo dobrze, dziękuję.
- Would you like some wine? Napijesz się wina?
Krótkie i długie samogłoski: ship czy sheep 🚢🐑
W polskim długość samogłoski nie zmienia znaczenia. W angielskim zmienia. Ship ma krótkie, luźne i, prawie jak polskie y. Sheep ma długie, napięte i, jak w polskim „iii”. Jeśli powiesz oba tak samo, rozmówca zgaduje z kontekstu, a czasem zgaduje źle.
| Krótka | Długa | Co się zmienia |
|---|---|---|
| ship | sheep | statek i owca |
| live | leave | mieszkać i wyjeżdżać |
| sit | seat | siedzieć i miejsce |
| full | fool | pełny i głupiec |
| pull | pool | ciągnąć i basen |
| fill | feel | wypełnić i czuć |
Druga para, która myli Polaków, to e i szeroko otwarte ae. Bed ma zwykłe e. Bad ma dźwięk pomiędzy a i e, z szeroko otwartymi ustami, jakbyś się dziwił. Podobnie men i man.
| E | Szerokie ae | Co się zmienia |
|---|---|---|
| bed | bad | łóżko i zły |
| men | man | mężczyźni i mężczyzna |
| pen | pan | długopis i patelnia |
| said | sad | powiedział i smutny |
- I want to leave, not live here. Chcę wyjechać, a nie tu mieszkać.
- Is this seat free? Czy to miejsce jest wolne?
- I feel bad about it. Głupio mi z tego powodu.
Mówisz „I sink so”, a chcesz powiedzieć „chyba tak”. Jaki dźwięk zgubiłeś?
- th
- w
- długie i
Think ma th: czubek języka między zębami.
Które słowo ma długie i?
- ship
- sheep
- live
Sheep, seat, leave i feel mają długie i.
Angielskie w w słowie „west” brzmi jak polskie:
- w
- ł
- f
W to ł z zaokrąglonymi ustami. Polskie w to angielskie v.
„Man” różni się od „men”:
- długością
- szerzej otwartymi ustami
- niczym
Man ma szerokie ae, pomiędzy a i e.
Schwa: najczęstszy dźwięk, którego nikt nie uczy 😶
Schwa to krótki, niewyraźny dźwięk, coś między e i y, wymawiany bez wysiłku. W zapisie fonetycznym wygląda jak odwrócone e. Jest w prawie każdym dłuższym słowie, w sylabie bez akcentu: pierwsze a w about, dwa a w banana poza środkowym, o w today. Polacy wymawiają każdą literę wyraźnie i przez to mówią „ebałt” zamiast lekkiego about.
| Słowo | Jak mniej więcej brzmi | Gdzie jest schwa |
|---|---|---|
| about | ybałt | pierwsze a |
| banana | bynena | pierwsze i ostatnie a |
| today | tydej | o |
| problem | prablym | e |
| doctor | daktyr | o w drugiej sylabie |
Najważniejsze są małe słowa. W zdaniu to, for, of, a, and i can prawie zawsze tracą pełną samogłoskę: a cup of tea brzmi jak „ekapytii”. Kto wymawia je pełnym głosem, mówi poprawnie, ale jak robot. Kto ich nie zna w lekkiej formie, nie rozumie native speakerów.
- I need to go. Muszę iść.
- A cup of coffee for me. Dla mnie filiżanka kawy.
- Can you help me? Pomożesz mi?
Końcówka -ed: worked, played, wanted 🔚
Końcówka czasu przeszłego ma trzy wymowy i żadna z nich to nie pełne „ed”. Zasada zależy od ostatniego dźwięku czasownika.
| Czasownik | Brzmi jak | Kiedy |
|---|---|---|
| worked | łerkt | po bezdźwięcznych: k, p, s, sz, cz, f |
| stopped | stapt | po bezdźwięcznych: k, p, s, sz, cz, f |
| played | plejd | po dźwięcznych i samogłoskach |
| called | koold | po dźwięcznych i samogłoskach |
| wanted | łantyd | po t i d dochodzi cała sylaba |
| needed | nidyd | po t i d dochodzi cała sylaba |
Najczęstszy błąd to work-ed z dodatkową sylabą. Pamiętaj: osobną sylabę słychać tylko po t i d. Więcej o tym czasie jest w tekście o Past Simple.
Końcówka -s: cats, dogs, buses 🐈🐕
Z końcówką -s (liczba mnoga, trzecia osoba, dopełniacz) jest tak samo: trzy wymowy, zależnie od ostatniego dźwięku.
| Słowo | Brzmi jak | Kiedy |
|---|---|---|
| cats | kets | po bezdźwięcznych: s jak w polskim |
| works | łerks | po bezdźwięcznych: s jak w polskim |
| dogs | dogz | po dźwięcznych i samogłoskach: z |
| plays | plejz | po dźwięcznych i samogłoskach: z |
| buses | basyz | po s, z, sz, cz, dż: dodatkowa sylaba |
| watches | łaczyz | po s, z, sz, cz, dż: dodatkowa sylaba |
Litery, których nie słychać 🤫
Angielska pisownia zatrzymała się kilkaset lat temu, a wymowa poszła dalej. Dlatego w wielu słowach są litery, których nikt nie wymawia. Te są najczęstsze w codziennej mowie.
| Słowo | Brzmi jak | Nieme |
|---|---|---|
| know | noł | k |
| knife | najf | k |
| write | rajt | w |
| listen | lisn | t |
| could | kud | l |
| half | hef | l |
| island | ajlynd | s |
| Wednesday | łenzdej | pierwsze d i jedno e |
| hour | ałer | h |
| comfortable | kamfterbyl | or w środku prawie znika |
Akcent w wyrazie: PHOtograph, phoTOgraphy 🎯
Po polsku akcent prawie zawsze pada na przedostatnią sylabę. Po angielsku może być wszędzie i zmienia się nawet w obrębie jednej rodziny słów. Źle postawiony akcent bywa gorszy niż źle wymówiony dźwięk, bo słowo staje się nie do poznania.
| Słowo | Akcent | Po polsku |
|---|---|---|
| photograph | PHO-to-graph | zdjęcie |
| photographer | pho-TO-gra-pher | fotograf |
| hotel | ho-TEL | hotel |
| vegetable | VEG-ta-ble | warzywo |
| record (noun) | RE-cord | nagranie, rekord |
| record (verb) | re-CORD | nagrywać |
Przy rzeczownikach i czasownikach o tej samej pisowni działa prosta reguła: rzeczownik ma akcent z przodu, czasownik z tyłu. Tak jest z record, present, object i permit.
Jak ćwiczyć wymowę angielską w domu 🎧
- Powtarzaj za nagraniem, a nie za tekstem. Słuchasz zdania, pauza, mówisz na głos, słuchasz jeszcze raz. Ten sposób nazywa się shadowing i działa lepiej niż czytanie zasad.
- Nagraj się. Telefon wystarczy. Przy pierwszym odsłuchu usłyszysz rzeczy, których w trakcie mówienia nie słychać, na przykład brak różnicy między ship i sheep.
- Ćwicz pary. Wybierz jedną parę dziennie, na przykład think i sink, i powiedz ją dziesięć razy na zmianę.
- Zacznij od zdań, nie od słów. Schwa, zlewanie się słów i akcent słychać dopiero w całym zdaniu.
- Sprawdzaj w słowniku z nagraniem. Cambridge i Merriam-Webster mają przy każdym haśle przycisk z wymową. Jak czytać zapis obok, wyjaśnia tekst fonetyka angielska, a zapis całego zdania razem z formami słabymi pokaże zapis fonetyczny angielski.
Gotowe zwroty z zapisem wymowy i audio, do powtarzania na głos, znajdziesz w tekście zwroty po angielsku z wymową. Wymowę pojedynczych liter, które przydają się przy literowaniu, masz w tekście alfabet angielski.
Najczęstsze błędy w wymowie angielskiej ⚠️
| Tak mówimy | Tak powinno być | Co poprawić |
|---|---|---|
| I sink so. | I think so. | th: język między zębami |
| vork | work | w jak polskie ł |
| work-ed | worked | -ed bez dodatkowej sylaby, łerkt |
| kom-for-ta-ble | comfortable | trzy sylaby, kamfterbyl |
| ho-tel z akcentem z przodu | hotel z akcentem na tel | akcent na drugą sylabę |
Wymowa angielska: najczęstsze pytania ❓
Uczyć się wymowy brytyjskiej czy amerykańskiej?
Tej, której słuchasz najczęściej. Obie są poprawne i obie rozumie każdy. Ważniejsze od wyboru jest to, żeby nie mieszać ich w jednym słowie. W naszych tekstach używamy wymowy amerykańskiej.
Czy polski akcent to problem?
Nie. Akcent mówi, skąd jesteś, i to jest w porządku. Problemem są tylko dźwięki, które zmieniają znaczenie: th, w, długość samogłosek i akcent w wyrazie. Na nich warto się skupić.
Ile dźwięków ma język angielski?
W standardowej wymowie brytyjskiej liczy się ich około 44: 20 samogłosek i dwugłosek oraz 24 spółgłoski. Polski ma ich mniej, zwłaszcza samogłosek.
Jak sprawdzić wymowę angielskiego słowa?
W słowniku online z nagraniem, na przykład Cambridge Dictionary. Obok nagrania jest zapis fonetyczny, który rozpisaliśmy w tekście fonetyka angielska.
Jak szybko poprawić wymowę?
Wybierz jeden problem na tydzień, na przykład th, i ćwicz go codziennie kilka minut na parach słów i krótkich zdaniach. Po tygodniu bierz kolejny. Lepiej pięć minut codziennie niż godzinę raz w miesiącu.
Kluczowe wnioski
- Th to język między zębami: think, nie „sink”.
- Angielskie w to polskie ł, a polskie w to angielskie v.
- Długość samogłoski zmienia znaczenie: ship i sheep, live i leave.
- Małe słowa w zdaniu mają lekkie schwa: a cup of tea.
- -ed ma dodatkową sylabę tylko po t i d: wanted, ale worked.
- Akcent w wyrazie jest ważniejszy, niż się wydaje: PHOtograph, phoTOgrapher.
Wymowa rośnie od mówienia, nie od czytania o niej
Dźwięki z tej strony utrwalisz najszybciej, gdy codziennie mówisz na głos całe zdania. Tak działa Aktywator Mowy: klikasz play i odpowiadasz na głos razem z nagraniem, dzień po dniu. Darmowe demo pokazuje, jak to wygląda. Wolisz uczyć się przez muzykę? W demo QuickSpeak Music słuchasz piosenki, a potem w treningu odpowiadasz na pytania jej zdaniami, na głos. Melodia sama podpowiada akcent i rytm zdania.







