5 minTryb rozkazujący słyszysz cały dzień: w pracy, w sklepie, na lotnisku, kiedy ktoś tłumaczy Ci drogę. Po angielsku jest prosty, ale łatwo zabrzmieć w nim zbyt ostro. Na początek masz krótkie zasady, a pod nimi 50 zdań w sześciu zestawach, od Close the door po Let’s i Could you. Każde sprawdza się od razu, a po dobrej odpowiedzi możesz odsłuchać całe zdanie.
Wolisz papier? Pod ćwiczeniami jest karta pracy PDF do druku i osobna wersja z kluczem odpowiedzi.
Tryb rozkazujący w skrócie
Polecenie: sam czasownik, bez you
Bierzesz podstawową formę czasownika i stawiasz ją na początku. Nie dodajesz you ani końcówek. To samo zdanie działa wobec jednej osoby i wobec całej grupy.
- Close the door. (Zamknij drzwi.)
- Be careful. (Uważaj.)
- Call me when you get home. (Zadzwoń, jak dojedziesz do domu.)
Zakaz: don’t + czasownik
Przeczenie robisz z don’t, także przy be. Nie mówisz not be ani be not.
- Don’t touch the stove. (Nie dotykaj kuchenki.)
- Don’t be late. (Nie spóźnij się.)
Let’s i let’s not: propozycja dla nas
Kiedy proponujesz coś sobie i innym, mówisz let’s i czasownik. Przeczenie to let’s not. Po let’s nie ma to.
- Let’s get a pizza. (Weźmy pizzę.)
- Let’s not wait for him. (Nie czekajmy na niego.)
Grzecznie: please, Could you…?, Would you mind…?
Samo polecenie bywa szorstkie. Dodaj please albo zamień je w pytanie. Po Would you mind czasownik ma końcówkę -ing.
- Please take a seat. (Proszę usiąść.)
- Could you pass me the salt? (Podałbyś mi sól?)
- Would you mind closing the window? (Mógłbyś zamknąć okno?)
Instrukcje i wskazówki, jak dojść
W przepisach, instrukcjach i przy tłumaczeniu drogi też używasz trybu rozkazującego. Tu nie brzmi on niegrzecznie, bo tylko podaje kroki.
- Go straight and turn left at the light. (Idź prosto i skręć w lewo na światłach.)
- Add the eggs and mix well. (Dodaj jajka i dobrze wymieszaj.)
Ćwiczenie 1: zrób to, nie rób tego
Wpisz czasownik w trybie rozkazującym. Przy not dodajesz don’t. Skrót i pełna forma (do not) liczą się tak samo.
___ (close) the window, please. It’s cold in here.
Close
___ (not / touch) the stove. It’s still hot.
Don’t touch | Do not touch
___ (turn) left at the next light.
Turn
___ (not / forget) your passport.
Don’t forget | Do not forget
___ (be) careful. The floor is wet.
Be
___ (not / be) late for the meeting tomorrow.
Don’t be | Do not be
___ (call) me when you get home.
Call
___ (not / worry). Everything is fine.
Don’t worry | Do not worry
Please ___ (sit) down. The doctor will see you in a minute.
sit
___ (not / park) here. It’s a fire lane.
Don’t park | Do not park
Ćwiczenie 2: let’s i let’s not
Wpisz propozycję z let’s albo let’s not i czasownikiem.
I’m starving. ___ (get) a pizza.
Let’s get | Let us get
It’s pouring. ___ (not / walk). Let’s take a cab.
Let’s not walk
___ (meet) at the café at ten.
Let’s meet | Let us meet
It’s way too expensive. ___ (not / buy) it.
Let’s not buy
We’re early. ___ (have) a coffee first.
Let’s have | Let us have
___ (not / tell) Mom about the car yet.
Let’s not tell
The kids are tired. ___ (go) home.
Let’s go | Let us go
___ (not / argue) about money again.
Let’s not argue
Ćwiczenie 3: polecenie, prośba czy propozycja?
Wybierz brakujące słowa. Zwróć uwagę na znak na końcu: pytanie to prośba, kropka to polecenie albo propozycja.
___ pass me the salt?
- Could you
- Please you
- Do you can
___ wait here for a moment.
- Please
- Would
- Can
___ you open the door for me, please?
- Could
- Please
- Do
Excuse me, ___ tell me where the station is?
- could you
- you could
- please you
___ me know if you need anything.
- Let
- Make
- Please
___ to bring your ID tomorrow.
- Remember
- Remembers
- Remembering
___ so loud. The baby is sleeping.
- Don’t be
- Not be
- Be not
___ go out tonight. I’m exhausted.
- Let’s not
- Not let’s
- Let not us
___ you mind closing the window?
- Would
- Could
- Please
Ćwiczenie 4: wybierz poprawne zdanie
Najczęstsze pułapki: not zamiast don’t, to po let’s i końcówki tam, gdzie ich nie ma.
Pick the correct sentence.
- Don’t be rude to the waiter.
- Not be rude to the waiter.
- Don’t rude to the waiter.
Pick the correct sentence.
- Please turn off your phone.
- Please to turn off your phone.
- Please turning off your phone.
Pick the correct sentence.
- Let’s to go for a walk.
- Let’s go for a walk.
- Let’s going for a walk.
Pick the correct sentence.
- Not let’s wait for him.
- Let’s no wait for him.
- Let’s not wait for him.
Pick the correct sentence.
- Could you help me with my bags?
- Could you helping me with my bags?
- Could you to help me with my bags?
Pick the correct sentence.
- Don’t to worry about it.
- Don’t worry about it.
- No worry about it.
Pick the correct sentence.
- Goes straight and turn right.
- Go straight and turn right.
- Going straight and turn right.
Ćwiczenie 5: ułóż zdanie
Ułóż zdanie z rozsypanych słów. Tak prosisz, proponujesz i tłumaczysz drogę.
Poproś kogoś, żeby zamknął drzwi.
Please close the door.
Powiedz komuś, żeby się tym nie przejmował.
Don’t worry about it.
Zaproponuj, żebyście zamówili coś do jedzenia.
Let’s order some food.
Wytłumacz drogę: idź prosto i skręć w lewo.
Go straight and turn left.
Zapytaj grzecznie, czy ktoś Ci w tym pomoże.
Could you help me with this?
Powiedz koledze, żeby nic nie mówił szefowi.
Don’t say anything to the boss.
Zaproponuj, żebyście dziś nie gotowali.
Let’s not cook tonight.
Poproś, żeby ktoś dał Ci znać, kiedy dojedzie.
Let me know when you get there.
Ćwiczenie 6: znajdź błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Dotknij złego słowa, a zamieni się w poprawne.
Not touch my phone, please.
Don’t touch my phone, please.
Let’s going home now.
Let’s go home now.
Please be not late tonight.
Please don’t be late tonight.
Let’s no argue about it.
Let’s not argue about it.
Turns right at the bank.
Turn right at the bank.
Could you opening the window?
Could you open the window?
Please sits down and relax.
Please sit down and relax.
Don’t worrying about the money.
Don’t worry about the money.
Karta pracy PDF z kluczem odpowiedzi
Karta pracy do druku
Te same zadania na papierze, A4, za darmo. Osobno wersja z odpowiedziami dla nauczyciela albo do samodzielnego sprawdzenia.