Gramatyka

Much czy many? Prosta zasada, a lot of i zdania z życia

QuickSpeak Resources9 min czytania

Stoisz na targu i chcesz kupić jabłka. Sprzedawca pyta: How many? Za chwilę chcesz sera i słyszysz: How much? Much czy many to jedna z tych rzeczy, które Anglik wybiera bez myślenia, a Polak przez pierwsze tygodnie zgaduje.

Spokojnie, cała zasada mieści się w jednym pytaniu: czy to da się policzyć na sztuki? Jabłka liczysz: jedno, dwa, trzy, więc many. Sera nie liczysz na sztuki, tylko na kawałki albo na gramy, więc much. I to jest ta cała filozofia.

W podręczniku to się nazywa „rzeczowniki policzalne i niepoliczalne”, co brzmi, jakby ktoś miał je wszystkie spisać i ponumerować. Na szczęście nie musisz. Wystarczy Ci jedno pytanie „czy liczę to na sztuki?” i kilka słów, które Polakom płatają figle. Każde zdanie możesz odsłuchać, a tłumaczenia są schowane: dotknij zdania albo włącz „Pokaż tłumaczenia”.

Spis treści

Much czy many: jedno pytanie i gotowe 🍎🧀
Słowa, które łapią Polaków ⚠️
A lot of: najczęstsze „dużo” w rozmowie 💬
How much czy how many: pytanie o ilość 🛒
Too much, too many, a few i a little 🧂
Much i many na teście: osobna gra 🎯
Much i many w rozmowie: scenka na targu 🧺
Najczęstsze błędy z much i many
Pytania, które padają najczęściej
Jak ćwiczyć much i many?
Kluczowe wnioski
Źródła

Many idzie z rzeczami, które liczysz na sztuki: many friends, many days. Much idzie z rzeczami, których na sztuki nie liczysz: much time, much money. Po polsku w obu miejscach mówimy „dużo” i dlatego to się miesza.

Much czy many: jedno pytanie i gotowe 🍎🧀

Po many stoi zawsze liczba mnoga: many people, many books. Po much stoi rzecz bez liczby mnogiej: much water, much time. Jeśli możesz przed rzeczownikiem postawić „jeden, dwa, trzy”, to jest many.

Many: liczysz na sztuki	Much: nie liczysz na sztuki
many friends	much time
many cars	much traffic
many dollars	much money
many questions	much information
many chairs	much furniture
many songs	much music
many glasses of water	much water

Zobacz na trzeci wiersz. Dolary liczysz, więc many dollars. Pieniądze jako całość już nie, więc much money. To nie chodzi o to, czy rzecz istnieje w kawałkach, tylko o to, jak o niej mówimy.

Słowa, które łapią Polaków ⚠️

Kilka rzeczowników po polsku ma liczbę mnogą, a po angielsku jej nie ma. To z nimi jest najwięcej pomyłek, bo intuicja podpowiada many, a tu stoi much.

Po angielsku	Po polsku	Jak powiedzieć „jedna sztuka”
information	informacje	a piece of information
advice	rady	a piece of advice
news	wiadomości	a piece of news
furniture	meble	a piece of furniture
luggage	bagaże	a suitcase, a bag
homework	zadania domowe	an assignment
money	pieniądze	a dollar, a coin

I don’t have much information about it. Nie mam o tym zbyt wielu informacji.
She gave me some good advice. Dała mi parę dobrych rad.
There isn’t much news today. Dziś nie ma wielu wiadomości.
We don’t have much furniture yet. Nie mamy jeszcze wielu mebli.
How much luggage do you have? Ile masz bagażu?

A lot of: najczęstsze „dużo” w rozmowie 💬

Teraz rzecz, której podręczniki często nie mówią wprost. W zwykłych zdaniach twierdzących Anglicy rzadko mówią much. Zdanie I have much money jest poprawne, ale brzmi sztywno, jak z listu z XIX wieku. W rozmowie mówisz a lot of, które pasuje do wszystkiego, i do sztuk, i do całości.

brzmi sztywno

tak mówisz na co dzień

I have much work. Mam dużo pracy.

I have a lot of work. Mam dużo pracy.

A lot of pasuje i do pracy, i do ludzi.

She has many friends. Ona ma wielu znajomych.

She has a lot of friends. Ona ma dużo znajomych.

Many w twierdzeniach jest OK, ale a lot of brzmi luźniej.

Much i many czują się najlepiej w pytaniach i przeczeniach. Tam pasują jak ulał: Do you have much time?, There aren’t many people here. Prosta reguła na co dzień: w twierdzeniu a lot of, w pytaniu i przeczeniu much albo many.

We have a lot of time. Mamy dużo czasu.
Do we have much time? Mamy dużo czasu?
We don’t have much time. Nie mamy dużo czasu.
There were a lot of people at the concert. Na koncercie było dużo ludzi.
Were there many people? Było dużo ludzi?
There weren’t many people. Nie było wielu ludzi.

How much czy how many: pytanie o ilość 🛒

Działa ta sama zasada. Pytasz o sztuki, mówisz How many. Pytasz o całość albo o cenę, mówisz How much. A How much is it? to w sklepie po prostu „ile to kosztuje?”.

How many eggs do we need? Ile jajek potrzebujemy?
How much milk is left? Ile zostało mleka?
How many people are coming? Ile osób przyjdzie?
How much time do we have? Ile mamy czasu?
How much is this jacket? Ile kosztuje ta kurtka?
How much are these shoes? Ile kosztują te buty?

Too much, too many, a few i a little 🧂

Ta sama para wraca w kilku innych miejscach. Too much i too many to „za dużo”. A few i a little to „trochę”, „kilka”: a few przy sztukach, a little przy całości. Bez a te słowa robią się smutne: few i little znaczą „mało, za mało”. Całą tę parę, z quite a few i pułapkami z testów, rozkładamy w tekście a few czy a little. A kiedy „za dużo” dotyczy cechy, nie ilości (too hot, not big enough), zajrzyj do tekstu o too i enough.

Liczysz na sztuki	Nie liczysz na sztuki	Po polsku
many	much	dużo (pytania, przeczenia)
too many	too much	za dużo
a few	a little	kilka, trochę
few	little	mało, niewiele
how many	how much	ile

I ate too much cake. Zjadłem za dużo ciasta.
There are too many cars in the city. W mieście jest za dużo samochodów.
Can I ask you a few questions? Mogę zadać Ci kilka pytań?
Could I have a little sugar? Mogę prosić trochę cukru?
Few people know about it. Mało kto o tym wie.

🤓 Dla nerdów: wojna o tabliczkę w supermarkecie Puryści języka powtarzają, że less to „mniej” przy rzeczach niepoliczalnych, a przy sztukach powinno być fewer. Dlatego latami narzekali na tabliczki przy szybkich kasach: „10 items or less”. W 2008 roku brytyjska sieć Tesco ogłosiła, że zamienia je na „Up to 10 items”, po namowach organizacji Plain English Campaign¹. Puryści i tak marudzili, że powinno być „10 items or fewer”. W rozmowie usłyszysz less people na każdym kroku i nikt nie zwróci Ci uwagi. W teście wpisz fewer people.

Much i many na teście: osobna gra 🎯

Na sprawdzianie nikt nie zapyta, czy brzmi to naturalnie. Test sprawdza jedno: czy rozpoznasz, co da się policzyć. A rzeczownik zaraz po luce mówi Ci wszystko. Końcówka -s i liczba mnoga to prawie zawsze many. Rzecz bez liczby mnogiej to much. I zapamiętaj kilka słów-pułapek, które pojawiają się w testach w kółko: information, advice, news, money, furniture, homework.

Rzeczownik ma liczbę mnogą (people, books, cars)?
tak
many
How many books do you have? Ile masz książek?
To jedno ze słów-pułapek (money, information, advice, news)?
tak
much
I don’t have much money. Nie mam dużo pieniędzy.
Zdanie twierdzące i możesz wybrać a lot of?
tak
a lot of
There’s a lot of traffic today. Dziś jest duży ruch.
much
Is there much milk left? Zostało dużo mleka?

Do tego jedna szybka kontrola przy How much: jeśli pytanie jest o cenę, zawsze much, nawet przy rzeczach w liczbie mnogiej: How much are these apples?

Much i many w rozmowie: scenka na targu 🧺

Zobacz, jak w kilku zdaniach przy straganie pojawia się wszystko, o czym tu było.

How many would you like?Ile Pan sobie życzy?

Kiedy tego używasz

Sobota rano, targ ze świeżymi warzywami.

Przykładowa rozmowa

Ty Hi! I’d like some apples, please. Dzień dobry! Poproszę jabłka.

Sprzedawca Sure. How many would you like? Jasne. Ile?

Ty Six, please. And how much is the cheese? Sześć poproszę. A ile kosztuje ser?

Sprzedawca Eight dollars a pound. How much do you need? Osiem dolarów za funt. Ile potrzebujesz?

Ty Just a little. I don’t have much money left. Tylko trochę. Nie zostało mi dużo pieniędzy.

Sprzedawca No problem. There are a lot of people today, so I’ll be quick. Nie ma sprawy. Dziś jest dużo ludzi, więc szybko.

How ___ people are coming tonight?

many
much
a little

People liczysz na sztuki: many.

We don’t have ___ time.

much
many
a few

Time w tym znaczeniu nie ma liczby mnogiej: much.

Can you give me some ___?

advice
advices
an advice

Advice jest niepoliczalne: some advice albo a piece of advice.

How ___ is this T-shirt?

much
many
lot

Pytanie o cenę: How much.

There are too ___ cars in this street.

many
much
little

Cars to liczba mnoga: too many.

I need ___ minutes to get ready.

a few
a little
much

Minuty liczysz: a few minutes.

There isn’t ___ information on the website.

much
many
a few

Information nie ma liczby mnogiej: much.

Powiedz, że na imprezie było dużo ludzi.

There were a lot of people at the party.

Najczęstsze błędy z much i many

Many przy informacjach i radach. many informations i many advices to błąd. Te słowa nie mają liczby mnogiej: much information, a lot of advice.
Much w każdym zdaniu twierdzącym. I have much friends jest błędne podwójnie. Mówisz I have a lot of friends.
How many przy cenie. How many is it? to kalka. O cenę pytasz How much is it?
Samo a lot przed rzeczownikiem. Przed rzeczownikiem stoi a lot of: a lot of work. Samo a lot stoi na końcu: I work a lot.
Few, kiedy chodzi o a few. I have few friends brzmi smutno: „mam mało znajomych”. Jeśli chcesz „mam kilku znajomych”, mówisz a few.

Pytania, które padają najczęściej

Kiedy much, a kiedy many?

Many z rzeczownikami, które liczysz na sztuki i które mają liczbę mnogą: many friends. Much z rzeczownikami bez liczby mnogiej: much time, much money.

Czy w zdaniach twierdzących można używać much?

Można, ale brzmi to sztywno. W rozmowie lepiej powiedzieć a lot of: I have a lot of work. Much i many najczęściej słyszysz w pytaniach i przeczeniach.

How much czy how many?

How many pytasz o sztuki: How many eggs? How much o całość albo o cenę: How much milk?, How much is it?

Czy information i advice mają liczbę mnogą?

Nie. Mówisz much information, some advice. Jedną rzecz liczysz przez a piece of: a piece of advice.

Czym się różni a few od few?

A few to „kilka” w neutralnym albo pozytywnym sensie. Few to „mało, za mało”: Few people came, czyli przyszło niewielu.

Jak ćwiczyć much i many?

Otwórz lodówkę i zadaj sobie na głos pytania: How much milk is left?, How many eggs do we have?, Is there much cheese? Potem odpowiedz pełnym zdaniem z a lot of, a few albo a little. Jak złapiesz rytm, przerób ćwiczenia z much i many, które mają też kartę pracy PDF do wydrukowania.

Kluczowe wnioski

Many z rzeczami, które liczysz na sztuki, much z rzeczami, których na sztuki nie liczysz.
W zwykłym twierdzeniu mów a lot of, much i many zostaw na pytania i przeczenia.
How many to ile sztuk, How much to ile całości albo ile kosztuje.
Information, advice, news, money i furniture nie mają liczby mnogiej.
A few i a little to „trochę”, a few i little to „mało”.

Źródła

Irish Times (8.09.2008). Thumbs down. irishtimes.com
Bdaily (3.09.2008). Tesco checks out grammar error. bdaily.co.uk